Bình giảng khổ thơ “Con gặp lại nhân dân như nai về suối …” trong bài Tiếng hát con tàu

Em hãy bình giảng khổ thơ “Con gặp lại nhân dân như nai về suối …” trong bài Tiếng hát con tàu của nhà thơ Chế Lan Viên.

Đối với một người thi sĩ lãng mạng tiểu tư sản trước cách mạng đã từng chìm đắm trong cái ” tôi” cô đơn, bé nhỏ, bế tắc nay được trở về cái “ta”, với nhân dân, đất nước là một niềm khát khao, một niềm hạnh phúc lớn lao. Để diễn tả niềm hạnh phúc cũng như niềm vui không tả hết đó. Nhà thơ Chế Lan Viên đã viết nên một đoạn thơ thật chân thực, xúc động và rất hấp dẫn:

“Con gặp lại nhân dân……..mãi ơn nuôi”

Đoạn thơ đặc sắc trên đã được trích trong bài “Tiếng hát con tàu”, một bài thơ được đánh giá là một bài chín nhất của Chế Lan Viên rút từ tập “Ánh sáng và phù sa” sáng tác năm 1960.

Đã có rất nhiều ý kiến cho rằng thơ Chế Lan Viên là một người đàn bà đẹp ưa trang sức và có biết trang điểm cho mình xinh đẹp. Cho nên vậy mà Chế Lan Viên rất thích dùng những hình ảnh độc đáo mới lạ lấp lánh trí tuệ, dạt dào cảm xúc và rất mực tài hoa. Vì lẽ đó đã giúp ông ngay khổ thơ đầu chỉ với 4 câu thơ mà đã kết được một chùm một chuỗi hình ảnh như tung những tràng pháo hoa lên bầu trời thơ:

“Con gặp lại…..bỗng gặp cánh tay đưa”

Với những hình ảnh so sánh độc đáo và tinh tế trên nhằm diễn đạt tình cảm và tác dụng khơi sâu, mở rộng, khám phá trên ý nghĩa của sự việc, hành động được trở về với nhân dân cuội nguồn sáng tạo nghệ thuật thơ ca. Những hình ảnh này đều lấy từ chất liệu của đời sống tự nhiên và con người. Nhưng chính vì thế mà chúng thật gần gũi giản dị mà không kém phần thơ mộng, đẹp đẽ, gợi cảm. Về với nhân dân chính là về với những gì phù hợp và hài hòa với quy luật cuộc sống tự nhiên.

Đầu tiên là về với nhân dân, về với những gì thân quen nhất của lòng mình, về với môi trường quen thuộc, làm nảy sinh sự sống. Đó còn là ngọn nguồn sáng tạo thơ ca bất tận cho thi nhân. “Nai về suối cũ”. Là “nai” mà không phải là con vật nào khác trong rừng sâu? Con nai luôn luôn được nói đến là một con vật rất hiền dịu, xinh đẹp, hồn nhiên ngây thơ đáng yêu. Và con nai còn là con vật rất quen thuộc trong thơ ca.

Cách mạng như đã làm thay đổi cuộc đời và hồn thơ dạt dào Chế Lan Viên. Nên dường như con nai trong thơ ông giờ đây đã được “lột xác” để trở thành một chú nai tơ vững chai, nó như vừa kiêu hãnh tha hồ đùa dỡn chạy nhảy tung tăng trong cuộc sống nhân dân như tung tăng trên những dòng suối quen thuộc mát trong.

Việc về với nhân dân là về với niềm vui và từng hạnh phúc từng khao khát chờ mong “Cỏ đón giêng hai chim én gặp mùa”. Đã qua rồi cái mùa hè nắng cháy, qua mùa thu với những cơn mưa xối xả, qua mùa đông lạnh giá với sương muối gió mùa, cỏ hầu như dã bị tàn lụi, được gặng giêng hai với những làn “mưa xuân phơi phới bay” cùng nắng vàng ấm áp, cỏ bật dậy non tươi mơn mởn.

Xem thêm:  Tả cánh đồng rau vụ đông ở làng em – Văn hay lớp 2
Loading...

Có thể nói đối với Chế Lan Viên về với nhân dân là về với môi trường làm nảy sinh sự sống. Đó còn chính là mùa xuân để cho chim én về làm tổ và tung cánh bay lượn.

Việc được trở về với nhân dân, đối với Chế Lan Viên còn là về với ngọn nguồn thiết yếu của sự sống này, của sự nuôi dưỡng trở che và hồi sinh sự sống. “Như đứa trẻ thơ đói lòng gặp sữa….bỗng gặp cánh tay đưa”. Sữa còn được xem là nguồn dinh dưỡng, nguồn sống cơ bản giúp cho đứa trẻ sống dậy, khỏe mạnh, lớn khôn. Cánh tay đưa chiếc nôi đi như giúp cho đứa trẻ thơ ngon giấc nồng để càng trưởng thành nhanh hơn cùng với dòng sữa ngọt ngào.

Dường như niềm hạnh phúc và khát vọng về với nhân dân đã được tác giả thể hiện quan những cảm xúc chân thành, những tình cảm cụ thể. Ở đó có những kỉ niệm sâu sắc gắn liền với những con người tiêu biểu cho sự hi sinh thầm lặng, sự nuôi dường đùm bọc của nhân dân đối với cán bộ kháng chiến. Nhân dân ở trong thi phẩm được nhắc tới ở đây không phải là một khái niệm chung chung mà là những con người cụ thể, bằng da bằng thịt. Đó còn chính là người anh du kích không hề nghĩ đến cái chết đang đến gần mà tất cả vì đồng đội:

“Con nhớ anh con…..cho em”

“Chiếc áo nâu suốt một đời vá rách mà “anh du kích” ” mặc đêm công dồn” ấy, xét về giá trị vật chất thì chẳng đáng giá bao nhưng “Đêm cuối cùng anh cởi lại cho con”, thì về ý nghĩa tinh thần, chiếc áo đó bỗng trở nên vô giá. Bởi vì của chẳng đáng bao nhiêu nhưng tình thì rất trĩu nặng. Không còn thuần túy là trao lại chiếc áo cho nhau mà đó như chính là trao lại sự sống cho nhau. Thật cảm động biết bao nhiêu! Trong cuộc cách mạng và kháng chiến trường kìđầy hy sinh gian khổ, đã xuất hiện biết bao con người có tấm lòng vàng như người anh du kích của tác giả.

Đó còn như là những người em liên lạc tận tụy làm nhiệm vụ một cách xuất sắc đưa thư và dẫn đường cho cán bộ: “Con nhớ em con….chưa mất một phong thư”. Em liên lạc tuổi còn nhỏ mà đã mang phẩm chất anh hùng và tấm lòng chu đáo đối với cán bộ. “Rừng thưa” dễ đi, nên em “băng” thoan thoắt, còn “rừng rậm” cán bộ đi lại khó khăn thì em chờ đợi để dẫn dắt. Có thể nói động từ “băng” cùng với cặp từ đối lập “thưa”, “rậm”, “sáng”, “chiều”,”bản na” cũng đã làm nổi bật được sự nhanh nhẹn, khéo léo, thoắt ở nơi này thoắt ở nơi khác của chú bé liên lạc. Qua lời thơ đặc sắc và tinh tế của Chế Lan Viên chú bé hiện lên thật đẹp như một tiên đồng.

Công việc liên lạc và đưa thư trong những ngày kháng chiến ở Việt Bắc được coi một công việc vô cùng gian khổ và cực kì nguy hiểm. Bởi công việc đòi hỏi phải trải qua nhiều vòng vây của kẻ thù, phải vượt qua biết bao “mưa nguồn suối lũ những mây cùng mù”. Dường như mỗi một bước thư đều thấm máu và nước mắt. Âý thế mà “Mười năm tròn chưa mất một phong thư”, cảm động biết bao và cũng tự hào quá lớn! Những chú bé ấy rất xứng đáng được tất cả chúng ta cất tiêng chào kính trọng và cảm phục.

Những bà mẹ tuy tuổi già sức yếu là những người tiêu biểu nhất cho những con người bình dị mà anh hùng và có tấm lòng vàng ấy, phải kể đến nhưng vẫn dành những chút hơi tàn của mình để chăm sóc người cán bộ đang yếu như chăm sóc đứa con đẻ của mình vậy.

“Con nhớ mế…nhớ mãi ơn nuôi”

“Con nhớ mế lửa hồng soi tóc bạc”- Hình ảnh thơ thật đáng cảm động, nó thật đến từng chi tiết nhỏ mà lại giàu sức gợi tả. Hình ảnh “lửa hồng” đối lập với hình ảnh mái “tóc bạc” đã tạo nên một bức tranh rất thơ. Hình ảnh vừa cụ thể, vừa có ý nghĩa tượng trưng khái quát sâu xa.Con với mế không phải “hòn máu cắt”, nghĩa là không phải đứt ruột đẻ ra mà mế chăm sóc tận tình chu đáo không khác gì người mẹ đẻ. Biết bao tình cảm yêu thương, ân nghĩa, lòng biết ơn và sự cả phục của tác giả được chứa đựng trong các từ “hòn”, “máu”, “cắt” ấy. Vì thế nên “trọn đời con nhớ mãi ơn nuôi”.

Những người mẹ có “trái tim như ngọc sáng ngời” ấy đã sinh thành và tái tạo lần thứ hai cho cuộc đời biết bao người cán bộ, chiến sĩ. Trong đó có nhà thơ Chế Lan Viên.

Có thể nói đoạn thơ trên là những đoạn thơ hay và tiêu biểu nhất của “Tiếng hát con tàu”. Bằng những hình ảnh thật đặc sắc, thật độc đáo gợi cảm rất thi vị, đoạn thơ đã diễn tả được một cách chân thực và xúc động tấm lòng Chế Lan Viên đối với người mẹ lớn là nhân dân, cuội nguồn của cảm hứng nghệ thuật thơ ca. Đoạn thơ viết về một vấn đề rất chính trị mà chân thành, đầy tình cảm, không hề khô khăn nặng nề. Vì đây là tiếng lòng của một thi sĩ đã từng được Đảng, nhân dân cứu vớt”Từ thung lũng đau thương đến cánh đồng vui”.

    Loading...

    Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

    Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

    Leave a Reply

    avatar
      Nhận thông báo qua email  
    Nhận thông báo cho
    DMCA.com Protection Status