Cảm nhận bài Đàn ghi ta của Lorca của Thanh Thảo

Đề bài: Cảm nhận bài Đàn ghi ta của Lorca của Thanh Thảo

Bài làm

Li la li la li la…

Những âm hưởng vang vọng, da diết trong bản nhạc xuất sắc của người nghệ sĩ tài hoa bạc mệnh Phê-đê-ri-cô Gar-xi-a Lor-ca trên đất nước Tây Ban Nha khiến lòng người không khỏi thương tiếc, xót xa. Trong dòng cảm xúc ấy, nhà thơ Thanh Thảo đã bày tỏ tấm lòng của mình bằng thi phẩm Đàn ghi ta của Lor-ca.

Bài thơ được rút trong tập Khối vuông ru bích, là một trong những sáng tác tiêu biểu cho kiểu tư duy thơ của Thanh Thảo: giàu suy tư, mãnh liệt, phóng túng trong xúc cảm và đương nhiên không dễ hiểu vì ít nhiều nhuốm màu sắc tượng trưng, siêu thực mà ông học tập của chính nhà thơ hiện đại Lor-ca. Nội dung tác phẩm kể lại cuộc đời đầy bi đát của người nghệ sĩ đa tài, đoản mệnh qua hình ảnh cây đàn – biểu tượng của đất nước Tây Ban Nha xinh đẹp – gắn liền với trái tim yêu nghệ thuật, yêu cuộc sống của Lorca. Để tới khi nhắm mắt lìa đời, Lorca vẫn muốn gửi trọn tình yêu của mình cho cây đàn ấy. Lời chăn chối của ông đầy day dứt:

khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn

Cả đời làm nghệ thuật, cống hiện trọn vẹn cho nghệ thuật, khi ra đi cũng chẳng mong mang theo bạc tiền cao sang ngoài cây đàn tri kỷ. Nhưng sâu xa hơn trong cây đàn ấy còn là ý nghĩa mang tầm quốc gia. Lorca không chỉ muốn gửi tình yêu vào nghệ thuật, mà còn muốn cống hiến hết tất cả những gì mình có cho Tây Ban Nha. Sự ảnh hưởng của ông không hề nhỏ tới nhân dân và đất nước. Cũng chính vì điều đó mà Lorca bị kẻ xấu ganh tị, giết hại rồi vứt xác xuống giếng. Những dư âm về người nghệ sĩ đa tài chỉ còn lại trên những áng thơ buồn:

Xem thêm:  Suy nghĩ về câu nói: Không có gì thuộc về con người mà xa lạ đối với tôi

những tiếng đàn bọt nước

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

Li la li la li la

đi lang thang về miền đơn độc

với vầng trăng chếnh choáng

trên yên ngựa mỏi mòn

Những vần thơ mòn mỏi mang dáng dấp đượm buồn của Lorca, mong manh, dễ vỡ như những tiếng đàn bọt nước nổi trôi. Giữa lúc ấy, âm hưởng li la li la li la ngân lên, réo rắt. Chàng nghệ sĩ ôm cây đàn đi về miền đơn độc. Cuộc hành trình chỉ có một mình với vầng trăng chếnh choáng trên yên ngựa mỏi mòn. Ta vẫn thường thấy hình ảnh vầng trăng xuất hiện rất nhiều trong thơ ca. Trăng của những nỗi niềm, những tâm tư thầm kín. Và người ta vẫn thường mượn trăng để gửi hết nỗi buồn. Lorca cũng vậy, có lẽ chỉ có ánh trăng kia mới hiểu sự đơn độc trong cuộc hành trình của ông.

Tây Ban Nha

hát nghêu ngao

bỗng kinh hoàng

áo choàng bê bết đỏ

Lor-ca bị điệu về bài bắn

chàng đi như người mộng du

tiếng đàn ghi ta nâu

bầu trời cô gái ấy

tiếng ghi ta lá xanh biết mấy

tiếng ghi ta trong bọt nước vỡ tan

tiếng ghi ta ròng ròng

máu chảy

Trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời, theo sát bên người nghệ sĩ đa tài vẫn chỉ có một thứ duy nhất là cây đàn. Cây đàn cổ thụ ấy – một biểu tượng sáng chói của nền nghệ thuật Tây Ban Nha – nay đứng giữa trang thơ của Thanh Thảo với chiếc áo choàng bê bết đỏ.Đỏ vì màu áo của trận đấu bò tót hay đỏ vì màu máu tuôn trào từ trái tim Lorca? Chàng đi như người mộng du. Ngoài ý thức về tiếng đàn, Lorca không còn để ý bất kỳ điều gì xung quanh mình nữa. Đàn là hóa thân của Lorca. Tiếng đàn nâu, hay tiếng đàn xanh, giờ đây đều vỡ tan như tiếng đàn bọt nước. Máu chảy ra khiến tiếng đàn càng não nề, ai oán.

Xem thêm:  Bình giảng đoạn thơ đầu trong bài Tiếng hát đi đày của Tố Hữu

không ai chôn cất tiếng đàn

tiếng đàn như cỏ mọc hoang

giọt nước mắt vầng trăng

long lanh trong đáy giếng

đường chỉ tay đã đứt

dòng sông rộng vô cùng

Lor-ca bơi sang ngang

trên chiếc ghi ta màu bạc

chàng ném lá bùa cô gái Di-gan

vào xoáy nước

chàng ném trái tim mình

vào lặng yên bất chợt

li la li la li la…

Lor-ca chết, cây đàn của ông cũng chết theo. Thanh Thảo buồn thương tiếc nhớ, nhưng không thể làm gì giúp đỡ cho cây cổ thụ đã ra đi. Chỉ có vần thơ đồng cảm với tiếng đàn như cỏ mọc hoang. Ông đang tái hiện lại cái chết bi thảm của Lor-ca. Xác Lor-ca bị ném xuống giếng hoang, cỏ mọc um tùm, không ai chôn cất đúng như câu thơ của Thanh Thảo. Cái chết của Lorca là sự tổn thất lớn cho nền văn học nghệ thuật Tây Ban Nha. Và nếu lúc trước, trên những bước chân độc hành, vầng trăng chếnh choáng đi cùng Lorca, thì giờ đây khi nằm dưới giếng sâu, vầng trăng ấy trở thành nhân chứng duy nhất chứng kiến sự ra đi của Lor-ca. Vầng trăng tri âm tri kỉ soi long lanh ánh mắt người nằm xuống. Vầng trăng đau đớn như nhà thơ Thanh Thảo đang thổn thức viết về Lor-ca. Do lòng người ích kỷ hay do định mệnh khi đường chỉ tay đã đứt mà một người tài giỏi như vậy lại phải chết một cách quá bi thương. Sống đơn độc, ra đi cũng chỉ có một mình, khiến tiếng đàn càng cô đơn li la li la li la… Dấu ba chấm bỏ lửng cuối dòng như những giọt nước mặt của Thanh Thảo, của hậu thế dành cho tiếng đàn bọt nước đã vỡ tan.

Vỡ tan nhưng những tiếng đàn ấy vẫn mãi li la li la li la réo rắt trong từng bản nhạc mà Lorca đã sáng tác, đã chơi. Cả cuộc đời ông cống hiến vì nghệ thuật, chết cũng vì nghệ thuật. Ông chẳng mơ ước gì cao sang ngoài việc được mang theo cây đàn. Cây đàn là mạng sống, là trái tim của Lorca, là hình ảnh biểu trưng của nền văn hóa Tây Ban Nha. Theo ước nguyện cuối cùng, Lorca muốn được chôn cây đàn cùng với mình, vì cây đàn là người bạn tri âm tri kỉ trong cuộc đời cô độc của ông. Phần khác, ông muốn hậu thế hãy nỗ lực cố gắng vượt qua được tiếng đàn ấy, để đạt đến những đỉnh cao mới giỏi hơn, nghệ thuật hơn. Tấm lòng cao cả của Lorca mãi mãi được hậu thế ghi nhận và nhớ thương.

Xem thêm:  Phân tích nhân vật Mỵ trong truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” của Tô Hoài

Nhà thơ Thanh Thảo cũng đã rất thành công khi dựng lại cuộc đời Lorca qua những vần thơ giàu hình ảnh, giàu tính tượng trưng và triết lý, suy tư. Cho tới nay, tác phẩm vẫn còn nguyên giá trị và được hàng nghìn thế hệ học sinh tìm hiểu.

Leave a Reply

avatar
  Nhận thông báo qua email  
Nhận thông báo cho
DMCA.com Protection Status