Đề bài: Bình giảng đoạn thơ đầu trong bài thơ “Tiếng hát đi đày” của Tố Hữu

Đề bài: Bình giảng đoạn thơ đầu trong bài thơ “Tiếng hát đi đày” của Tố Hữu để thấy được tinh thần lạc quan của người chiến sĩ cách mạng.

Bài làm

Tố Hữu (1920 – 2002) là một nhà thơ và cũng là một chiến sĩ cách mạng. Cũng chính bởi vậy mà những vần thơ của ông thường gắn liền với cuộc đời cách mạng. Qủa không sai khi người ta nói muốn tìm hiểu quá trình lịch sử nước ta thì có thể đọc thơ Tố Hữu. Bài thơ “Tiếng hát đi đày” là bài thơ ghi lại chặng đường khó nhọc của nhà thơ bị áp giải chuyển lao từ nhà lao Quy Nhơn đến nhà lao Đắc Lắc. Tuy trong hoàn cảnh tù đày khó khăn là vậy, nhưng tâm thế nhà thơ lại luôn lạc quan và hào sảng. Điều này được thể hiện rõ nhất trong đoạn thơ đầu tiên của bài thơ ‘Tiếng hát đi đày”.

Ngay từ nhan đề của bài thơ ta đã thấy được tinh thần lạc quan của người chiến sĩ cách mạng ngay cả trong hoàn cảnh đày ải gian khổ thì vẫn cất lên tiếng hát. Khổ thơ đầu của bài thơ “Tiếng hát đi đày” mở ra một khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp, không gian ‘trùng trùng núi cao’ và tâm trạng người chiến sĩ trên đường giải lao nhiều cảm xúc đan xen:

Đường lên xứ lạ Kong Tum

Quanh quanh đèo chật, trùng trùng núi cao

Xem thêm:  Tác giả vẫn coi Rừng xà nu là chuyện của một đời và được kể trong một đêm. Anh chị hãy cho biết vì sao?

Thông reo bờ suối rì rào

Chim chiều chiu chít, ai nào kêu ai?

Với bốn câu thơ ngắn gọn này, người đọc có thể hình dung ra một khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ và hoang sơ của núi rừng. Hai từ láy “quanh quanh” và “trùng trùng” đã nói rất rõ điều này. Con đèo quanh co và chật hẹp ‘quanh quanh’ mang lại cho người đọc cảm giác không gian thu hẹp, con đèo chật nguy hiểm. Đèo chật nhưng núi cao, càng cho thấy sự trùng điệp cứ nối tiếp nhau vừa gợi lên vẻ đẹp hùng vĩ song cũng không kém phần hiểm trở. Người chiến sĩ cách mạng lúc này trở lên nhỏ nhoi giữa không gian hẹp bên mình nhưng rộng lớn xung quanh.

Mặc dù trong cảnh giam hãm tù đày thế nhưng tâm thế người chiến sĩ cách mạng vẫn rất lạc quan. Trên đường áp giải đến nhà lao Dayka mà người chiến sĩ có vẻ như háo hức và chờ đợi: “Đường lên xứ lạ Kong Tum”. Từ “xứ lạ” vừa gợi lên cái vẻ heo hút của thiên nhiên nơi đây, vừa gợi lên sự ngạc nhiên và hào hứng của nhà thơ khi lần đầu được đặt chân đến và chiêm ngưỡng vẻ đẹp của nó. Tất cả cứ như biến người bị đày ải trở thành một người đi tò mò khám phá núi rừng vậy. Mọi khó khăn bỗng chốc biến đâu mất để lại là tâm thế lạc quan, thậm chí là mong ngóng sự vất vả này.

Xem thêm:  Bài văn mẫu NLXH: Có ba cách để tự làm giàu mình: “mỉm cười cho đi và tha thứ”

Tiếp đến hai câu thơ sau thì bạn đọc lại thấy một khung cảnh tươi vui, đối lập hoàn toàn với cảnh thiên nhiên khắc nghiệt ở trên:

Thông reo bờ suối rì rào

Chim chiều chiu chít, ai nào kêu ai?

Giữa thiên nhiên núi rừng Kong Tum có tiếng thông reo bên bờ suối, tiếng chim kêu chiu chít đã gợi lên một khung cảnh thật hiền hòa và bình yên. Hình ảnh và âm điệu trong hai câu thơ đặc sắc, giàu sức gợi hình và gợi cảm qua việc sử dụng từ ngữ vừa có sức gợi hình vừa có sức gợi cảm của tác giả. Hình ảnh “thông reo bờ suối” gợi lên âm thanh êm ái nhẹ nhàng vừa như gần, vừa như xa. Trong tiếng reo đó mang cả vẻ đẹp của thiên nhiên thuần khiết hoang sơ của miền xứ lạ đối với người chiến sĩ. Câu thơ có sáu chữ mà có đến ba chữ có phụ âm rung (âm “r”) mà lại toàn là thanh bằng (“reo rì rào”) nên khi mà đọc lên nghe như có tiếng gió và tiếng lá cây hòa quyện thành một bản nhạc du dương. Thiên nhiên như vô tình tạo lên một bản nhạc đặc biệt, vừa trong trẻo vừa sống động. Từ tượng thanh “rì rào” tác giả sử dụng rất đắt, từ được đặt ở cuối câu thơ lại càng làm cho tiếng thông reo như trầm lắng và ngân xa hơn.

Xem thêm:  Phân tích tâm trạng nhân vật Liên.
Loading...

Rồi cả tiếng chim kêu chiều nghe “chiu chít” thật là vui tai. Nếu câu trên có ba phụ âm “r” để diễn tả âm thanh lay động của gió thì câu dưới này có đến bốn phụ âm “ch” được dùng để diễn tả âm thanh sôi động của tiếng chim. Nhưng có thực sự là sôi động hay không thì lại cần phải xem xét, bởi đây là tiếng chim kêu chiều. Không chỉ có một, hai con gọi nhau mà có lẽ là rất nhiều con chim hối hả gọi nhau về tổ khi nắng chiều đang buông xuống cho nên mới tạo nên những tiếng kêu có phần hốt hoảng, hoảng loạn như vậy. Cùng với tiếng thông reo trong gió, tiếng chim kêu chiều chíu chít đem đến cho con người một khung cảnh thiên nhiên hoang sơ, sống động.

Có lẽ âm thanh của tiếng thông reo và tiếng chim kêu đã phần nào xua bớt đi sự u ám, hiu quạnh của thiên nhiên cũng như đánh thức tâm hồn sâu thẳm của nhà thơ. Từ những âm thanh thiên nhiên ấy mà nhà thơ đã gửi gắm, đã thổi nỗi lòng của mình vào trong đó. Những âm thanh của thiên nhiên dường như sôi động tươi vui nhưng kì thực lại đều phảng phất nỗi buồn xót xa, nhất là tiếng chim chiều gọi nhau về tổ. Tiếng lòng của con người cũng như chung một nỗi vì rõ ràng ở đây, người chiến sĩ đang trong cảnh tù đày cô đơn, hoang vắng giữa “xứ lạ Kông Tum”. Ta cũng đã bắt gặp mô típ người gặp cảnh và tìm thấy nỗi lòng mình trong cảnh vật trong bài thơ “Chiều tối” của Bác: Người đã nhận ra tâm thế của mình trong hình ảnh cánh chim mỏi bay về rừng vào một buổi chiều muộn nơi đất khách trong thân phận người tù xa xứ. Đúng như người xưa có câu:

‘Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu

Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ’

Ở trong bài thơ “Tiếng hát đi đày” cũng như vậy. Trong sự giao hòa với thiên nhiên, thấy được cái buồn của thiên và nỗi lòng mình, nhà thơ đã thốt lên một câu hỏi: “ai nào kêu ai?”. Bởi lẽ, cây thông, con chim và con người đều buồn, đều đáng thương cả. Câu hỏi ấy chứa đầy sự cảm thông và thương yêu đó, qua đó không chỉ cho thấy nỗi lòng đau buồn của người chiến sĩ trong cảnh tù đày mà còn hiểu được tấm lòng của một con người biết yêu thương và cảm thông với mọi vật. Chính điều này làm cho “tiếng hát đi đày” không hề bi lụy mà nhờ đó nó sẽ nâng con người lên khỏi cùng cực cuộc sống hiện tại để hướng tới tương lai với những điều tốt đẹp đang chờ. Và đúng như vậy, điều này đã được chứng minh ở phần cuối bài thơ.

Có lẽnhững âm vang và giai điệu của bốn câu thơ đầu trong bài thơ “Tiếng hát đi đày” đã để lại những dư âm mạnh mẽ trong lòng đọc giả. Khổ thơ phần nhiều miêu tả cảnh vật thiên nhiên Kông Tum hùng vĩ, hoang sơ nhưng đồng thời hòa quyện trong đó là những cảm xúc đan xen của người chiến sĩ cách mạng trong cảnh tù đày. Với tinh thần lạc quan, khí khái, người chiến sĩ ấy vẫn luôn ngẩng cao đầu và hướng tới ngày mai, ngày tự do không xa.

    Hi vọng bài văn mẫu trên sẽ mang lại cho các bạn những kiến thức bổ ích, chúc các bạn và các em ôn tập tốt!

    Loading...

    Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

    Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

    Leave a Reply

    avatar
      Nhận thông báo qua email  
    Nhận thông báo cho
    DMCA.com Protection Status