Lục Vân Tiên gặp nạn (trích Truyện Lục Vân Tiên)

Lục Vân Tiên gặp nạn (trích Truyện Lục Vân Tiên)

Hướng dẫn

I – KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM VỮNG

Đoạn trích này nằm ở phần thứ hai của truyện. Trên đường đi thi, Vân Tiên nhận được tin mẹ mất, liền về quê để chịu tang. Dọc đường về, Vân Tiên bị đau mắt nặng rồi bị mù cả hai mắt. Đang bơ vơ nơi đất khách quê người thì gặp Trịnh Hâm đi thi về. Vốn sẵn có lòng ganh ghét tài năng của Vân Tiên, Trịnh Hâm nhân đó tìm cách hãm hại chàng. Thừa lúc đêm khuya, hắn đẩy chàng xuống sông. Được giao long dìu đỡ đưa vào bãi, Vân Tiên được gia đình ngư ông cưu mang, giúp đỡ.

Thông qua sự đối lập giữa cái thiện và cái ác, tác giả thể hiện niềm tin vào những điều tốt đẹp ở đời.

II – HƯỚNG DẪN ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1. Chủ đề của đoạn trích Lục Vân Tiên gặp nạn: qua sự đối lập giữa thiện và ác, tác giả thể hiện niềm tin vào những điều tốt đẹp ở đời.

2. Tâm địa độc ác của Trịnh Hâm:

– Đang tâm hãm hại một con người tội nghiệp trong cơn hoạn nạn, cần sự giúp đỡ của Trịnh Hâm mà bị hắn lừa gạt (Lục Vân Tiên đã bị mù, tiền bạc hết, thấy đang bơ vơ).

– Phản bội lại bạn bè, phản bội lại lời hứa của chính mình là sẽ đưa Vân Tiên trở lại quê nhà.

Đó là hành động vừa bất nhân vừa bất nghĩa, vừa gian ngoan vừa xảo quyệt, tất cả cũng vì lòng ganh ghét, vì sự đố kị tài năng. Lòng ganh ghét đã ngấm vào xương tuỷ, trở thành bản chất độc ác của Trịnh Hâm.

Đây là đoạn thơ tự sự đặc sắc. Chỉ tám dòng thơ, tác giả đã sắp xếp các tình tiết một cách hợp lí, thể hiện diễn biến hành động rất mau lẹ, có tính toán và rất độc ác của Trịnh Hâm.

3. Đối lập với cái ác, cái thiện trong đoạn trích được thể hiện rất rõ nét qua các phương diện:

– Việc ông Ngư và cả gia đình đã cứu sống Vân Tiên hết sức tận tình, chu đáo. Hai câu thơ:

Hối con vầy lửa một giờ,

Ông hơ bụng dạ, mụ hơ mặt mày.

đã thể hiện được tinh thần đó. Câu thơ mộc mạc, chỉ kể lại sự việc một cách tự nhiên, nhưng ẩn chứa bao ân tình của cả một gia đình vợ chồng, con cái đốì với người gặp nạn. Điều này đốì lập với hành động độc ác, bất nhân của Trịnh Hâm.

– Việc ông Ngư và cả gia đình sẵn sàng cưu mang người hoạn nạn: chân thành ngỏ ý mời Vân Tiên ở lại cùng sớm hôm chia sẻ cuộc sống đạm bạc nhưng đầm ấm tình người.

– Lòng vị tha, tinh thần trọng nghĩa khinh tài của ông Ngư: làm ơn mà không hề trông chờ sự báo đáp.

– Cuộc sống lao động của ông Ngư là một cuộc sống trong sạch, không chạy theo danh lợi, khinh ghét thói đời đen bạc, tráo trở.

Bằng đoạn thơ trên, tác giả gửi gắm khát vọng và niềm tin vào cái thiện, vào bản chất tốt đẹp của con người lao động bình thường. Đó là quan điểm nhân dân tiến bộ của Nguyễn Đình Chiểu.

Mai Thu

Đánh giá bài viết
DMCA.com Protection Status