Nêu tình huống truyện trong truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân, từ đó nhận xét về thái độ của nhà văn với con người và thực tại xã hội đương thời

Nêu tình huống truyện trong truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân, từ đó nhận xét về thái độ của nhà văn với con người và thực tại xã hội đương thời

Gợi ý

1. Mở bài

– Kim Lân là một trong những nhà văn xuất sắc của nền văn xuôi hiện đại Việt Nam trước và sau Cách mạng tháng Tám. Một trong những tác phấm tiêu biểu của Kim Lân được viết ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công là truyện ngắn Vợ nhặt, được in trong tập truyện Con chó xẩu xí (1962). Đây là tác phẩm mà Kim Lân đã tái hiện thành công bức tranh ảm đạm và khủng khiếp nhất về nạn đói năm Át Dậu (1945) của nước ta.

– Trong tác phẩm. Kim Lân đã xây dựng được một tình huống truyện độc đáo vừa thể hiện được giá trị tư tướng, lại vừa thể hiện được giá trị nghệ thuật của tác phẩm.

2. Thân bài

a. Thế nào là tình huống? Vai trò của tình huống trong một tác phẩm truyện?

– Có thể hiểu, tình huống truyện chính là bối cành, hoàn cảnh (không gian, thời gian, địa điểm, âm thanh, màu sắc… tạo nên câu chuyện).

– Có ba loại tình huống phổ biến trong truyện ngắn: tình huống hành động; tình huống tầm trạng; tình huống nhận thức. Nếu tình huống hành động chủ yếu nhằm tới hành động có tính bước ngoặt của nhân vật; thì tình huống tâm trạng chủ yếu khám phá diễn biến tình cảm, cảm xúc của nhân vật; và tình huống nhận thức chủ yếu cắt nghĩa giây phút “giác ngộ” chân lí của nhân vật.

– Tình huống càng độc đáo, mới lạ, càng giúp cho tác phẩm hấp dẫn, ấn tượng, sâu sắc với người đọc.

b. Tình huống truyện của tác phẩm

– Trước hết, Tràng là một người mồ côi cha, ở với mẹ già tại xóm ngụ cư.

+ Nhà nghèo, anh làm nghề kéo xe bò thuê. Tràng có một ngoại hình xấu xí, thô kệch.

+ Đã thế lại có phần dở người. Lời ăn tiếng nói cũng thô kệch như chính ngoại hình của hắn. Có thể nói, nguy cơ ế vợ đã rõ.

+ Đã vậy, gặp năm đói khủng khiếp, cái chết luôn luôn đeo bám. Trong lúc không một ai (kể cả Tràng) nghĩ đên chuyện dựng vợ, gả chồng thì đột nhiên Tràng có vợ, mà lại có vợ bằng cách nhặt được.

– Trong hoàn cảnh ấy, rõ ràng có vợ cũng có nghĩa là phải thêm một miệng ăn và cũng là đem thêm tai hoạ về cho mình và mẹ, đẩy mau mình và mẹ đến cái chết. Như vậy, việc Tràng có vợ là một nghịch cảnh éo le, vui buồn lẫn lộn, cười ra nước mắt. Chính điều này đã làm cho nhiều người ngạc nhiên.

+ Đó là những người dân trong xóm ngụ cư: họ ngạc nhiên, bàn tán, phán đoán rồi họ cùng nghĩ: Biết có nuôi nổi nhau sống qua được cái thì này không?

+ Còn bà cụ Từ – mẹ Tràng – lại càng ngạc nhiên. Lúc đầu bà lão không hiểu, rồi bà cúi đầu nín lặng với bao tâm sự vui – buồn lẫn lộn Biết rằng chúng nó có nuôi nôi nhau sống qua được cơn đói khát này không.

+ Nhất là, ngay chính bản thân Tràng cũng bất ngờ với chính hạnh phúc của mình nhìn thị ngồi ngay giữa nhà đến bây giờ hắn vẫn còn ngờ ngợ. Thậm chí, sáng hôm sau Tràng cảm thấy êm ái như từ giấc mơ đi ra.

Tóm lại. tình huống truyện mà Kim Lân xây dựng vừa bất ngờ nhưng lại hợp lí, tạo sức hấp dần và nhiều suy nghĩ cho người đọc.

c. Thái độ của nhà văn

* Với người dân lao động:

– Qua câu chuyện, nhà văn đã dành những tình cảm tốt đẹp nhất đối với con người nghèo khô bằng cả tấm lòng nhân hậu của mình.

+ Ông xót thương cho dân tộc trước thảm hoạ đói chết người như ngả rạ.

+ Ông cũng ái ngại cho người con gái bị nạn đói cướp đi gần hết (gia đình, nhan sắc, tính cách, tên tuổi,…).

– Không những vậy, nhà văn còn rất tinh tế khi phát hiện ra khát vọng hạnh phúc và niềm vui khi nhặt vợ của Tràng; cái duyên thầm của thị qua cái liếc mắt với Tràng… Có thể nói:

+ Nhà văn rất trân trọng và tự hào về vẻ đẹp nhân tính của con người lao động nghèo trước thảm hoạ đau thương, chết chóc.

+ Đồng thời nhà văn còn tập trung ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của nhân dân lao động qua hình ảnh của bà cụ Tứ: một người mẹ giàu tình thương con, giàu lòng nhân hậu và niềm tin vào cuộc sống và đây cũng chính là niềm tin của nhà văn vào phẩm chất tốt đẹp của con người.

*Với thực trạng xã hội đương thời, thông qua tình huống truyện, nhà vãn lên án và tố cáo tội ác của Nhật – Pháp đã đẩy nhân dân ta vào thảm họa đói nghèo, chết chóc. Chính chúng đã làm cho giá trị con người trờ thành rẻ rúng như rơm như rác: vợ mà nhặt được.

3.Kết bài

– Có thể nói: Tình huống truyện trong truyện ngắn”Vợ nhặt” thật độc đáo và có ý nghĩa tư tưởng và giá trị nghệ thuật sâu sắc.

– Viết về nạn đói. nhưng Kim Lân không dìmg lại ở việc miêu tả bức tranh ảm đạm ấy, mà còn hướng người đọc nhận ra vẻ đẹp tâm hồn của người lao động nghèo: đó là lòng nhân hậu, sự cưu mang và niềm tin vào cuộc sống.

Đánh giá bài viết

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.