Phân tích bài Cảnh ngày hè – Nguyễn Trãi

Đề bài: Em hãy phân tích bài Cảnh ngày hè của Nguyễn Trãi

Bài làm

Nguyễn Trãi một nhân vật lịch sử vĩ đại, cũng là một trong những người đặt nền móng và mở đường cho sự phát triển của thơ ca dân tộc. Thể hiện trong nhiều tác phẩm để đời của ông nổi bật không chỉ lên những nghệ thuật viết văn thơ xuất sắc, mà còn thông qua đó truyền tải đến độc giả bao nhiêu vẻ đẹp tâm hồn, người anh hùng với lý tưởng cao cả, yêu nước, thương dân… đặc biệt là sự rộng rãi mở lòng đón nhận vẻ đẹp thiên nhiên, yêu cuộc sống tha thiết nơi ông để mỗi chúng ta phải học tập. Tác phẩm Cảnh ngày hè mang đến bức tranh ngày hè độc đáo, triết lý nhân sinh tuyệt vời của tác giả.

Cảnh Ngày Hè là bài số 43 của Bảo Kính cảnh giới( Gương báu răn mình) gồm 61 bài nằm trong phần Vô Đề của bộ thơ Nôm nổi tiếng, sớm nhất của Nguyễn Trãi là Quốc Âm Thi Tập.Bài thơ chỉ vỏn vẹn trong 8 câu thơ, được sáng tác theo thể thất ngôn, đan xen với nhiều câu lục ngôn, sau khi đọc nhan đề- cũng chính là nội dung chính toàn bài, nó toát lên được xúc cảm trước vẻ đẹp bình dị, đầy tự nhiên của khung cảnh này dễ đi vào lòng người này,đến vẻ đẹp tâm hồn của tác giả.

Bước vào câu thơ đầu, ta cảm nhận được không có chút nào sự ồn ào, bận bịu nơi quan trường vốn thường thấy mà thay vào đó như là sự an nhàn, thảnh thơi nơi quê nhà:

“Rồi hóng mát thuở ngày trường”

Câu thơ phác họa cho ta rằng tác giả đang ngồi rỗi rãi qua từ “rồi” thể hiện sự xong xuôi hết các công việc để có thể ngồi dưới bóng cây râm mát để phóng tầm mắt quan sát chi tiết “cảnh ngày hè”, hóng gió mùa hè mát rượi qua cụm từ“ hóng mát”. Có lẽ sau bao nhiêu công việc mệt mỏi cũng là lúc nhân vật chính tìm sự nghỉ ngơi để thấy lòng được thoải mái hòa mình với thiên nhiên, lấy lại năng lượng bằng cuộc sống đơn sơ, giản dị, mộc mạc mà chan hòa, gần gũi với thiên nhiên. Sự sử dụng “ ngày trường” cũng lại gây sự ấn tượng với người đọc sự thoải mái về thời gian, không gian. “Cả một ngày dài không có công việc vướng bận, ta chỉ hưởng thụ cái thiên nhiên mang lại”. Hay có phải chăng vì công việc quá áp lực, bất lực trước sự suy yếu về cả đạo đức của xã hội xưa mà ông mới dẫn đến quyết định này, làm cho nhân vật không còn thiết tha, nó luôn muốn chôn vùi đi những nỗ lực,những nguyện vọng, ý chí cao cả, ông đành phải từ bỏ về ở ẩn, phải dành “hóng mát” cả ngày trường để vơi đi một tâm sự, một gánh nặng đang đè lên vai mình?.

Xem thêm:  Phân tích Vẻ Đẹp Của Hình Tượng Người Nông Dân Trong Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc

Đến những câu thơ tiếp theo:

“Hòe lục đùn đùn tán rợp giương

Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương “

Loading...

Một màu xanh yên bình, mát mẻ đã bao phủ toàn cảnh qua từ “ lục”, Một màu “đỏ” rực của cây thạch lựu, Hương sen đã ngát mùi hương, ta có thể thấy rất nhiều màu sắc qua khu vườn nhỏ này. Lan tỏa vào trong vạn vật một đặc trưng rất thôn quê, sự tươi tôt, trù phú, đẹp dịu dàng của thiên nhiên mang đến cho không chỉ nhân vật chính sự thoải mái, mà mở ra cho độc giả cái liên tưởng rộng, nơi ông đang ngồi có bóng cây hòe xanh mát, đang đến độ phát triển cây cao to, tán của nó giương to để che rợp, còn có Cây thạch lựu ở hiên nhà đang đến độ nở hoa đỏ rực góc vườn, không thể nào không nhắc tới mùi thơm man mác làm bức tranh thêm có hồn bởi mùi sen hồng trong ao nhà. Sức sống của cây cối, vạn vật mãnh liệt, nó thay đổi qua từng ngày, Phải là một người tinh tế, nhà văn giàu cảm xúc, hiểu thiên nhiên, yêu sự sống, yêu cuộc đời mới nhìn được những cảnh vật hết sức thân quen tạo được những vần thơ tuy dung dị nhưng đậm chân thực, sâu sắc.

Bức tranh không chỉ là những sự tĩnh lặng để quan sát cảnh vật, mà bên cạnh đó là những thể hiện được bao nhiêu tình cảm của tác giả với quê hương của mình qua các hoạt động thường nhật nơi đây:

Xem thêm:  Tập làm văn lớp 3: Tuần 26: Luyện tập viết đoạn văn miêu tả ngày hội

“Lao xao chợ cá làng ngư phủ

Dáng dỏi cầm ve lầu tịch dương”

Một vùng quê thôn dã hiện lên với sự nhộn nhịp của phiên chợ cá, nơi làng chài

Góp phần tạo tiếng động cho bức tranh càng hoàn hảo còn có cả tiếng ve kêu inh ỏi.

Chính “tiếng động” về quê hương này đã làm ông thức tỉnh, không quá mải mê say đắm trong cảnh vật thiên nhiên tuyệt đẹp, mà trở về với ý thức của cá nhân, là mục tiêu mà ông đang theo đuổi:

“Dẽ có ngu cầm đàn một tiếng

Dân giàu đủ khắp đòi phương”

Hai câu thơ cuối bài được viết theo thể lục ngôn ngắn gọn nhưng mang được dấu ấn, thể hiện sự dồn nén cảm xúc sau toàn bộ những gì đã diễn ra qua bức tranh cảnh ngày hè. Vì chính tác giả có quá nhiều cái khát vọng đặc biệt là về cuộc sống thái bình, hạnh phúc cho nhân dân nên ông đã hướng vẻ đẹp yên bình một phần nơi quê hương, muôn biến thành vẻ đepj cho toàn bộ đất nước. ông cũng muốn giúp dân thoát khỏi cảnh ngập ngụa trong áp bức, xã hội loạn lạc. Nhanh chóng liên tưởng về triều đại nhà Đường ở Trung Quốc một triều đại lí tưởng mang đến được sự thanh bình trong dân trong quân, nhân dân ấm no, hạnh phúc, vui tươi sao ông them muốn lồng được tiếng đàn vua thuấn mong cho dân ở đất nước ta cũng được như vậy. Có thể thấy cái mơ ước, tư tưởng tuyệt vời nơi vị quan thanh liêm chính trực ấy đã lớn đến ngần nào, đậm trong các câu thơ của ông,tất cả đều chứng tỏ được Nguyễn Trãi là nhà thơ vĩ đại có một tấm lòng nhân đạo cao cả, biết yêu dân, thương dân, biết lấy dân làm gốc thì xã hôi mới phát triển được.

Xem thêm:  Lý thuyết và bài tập về các biện pháp tu từ trong tiếng Việt

Qua bài thơ, nổi bật lên được cái đặc sắc trong nghệ thuật viết thơ Nôm Nguyễn Trãi. Cho ta hiểu được vẻ đẹp độc đáo qua bức tranh ngày hè nơi chốn làng quê vô cùng ấn tượng, bình dị, mà trên hết sau tất cả vẫn chẳng thể nào ngừng khen ngợi cái vẻ đẹp của tâm hồn một con người say mê trước thiên nhiên, biết cách vượt qua những bi quan của cuộc đời thực tại, để giữ cho mình lòng trắc ẩn, lý tưởng cũng là trách nhiệm cao cả ngàn đời phải biết “ hết mực yêu nước thương dân”.

Loading...

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Leave a Reply

avatar
  Nhận thông báo qua email  
Nhận thông báo cho
DMCA.com Protection Status