Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Bài làm

Nguyễn Bỉnh Khiêm nổi danh là người có học vấn uyên thâm, ông đã từng làm quan thế nhưng không chịu được cảnh quan trường bất công ông đã cáo quan về ở ẩn. Với Nguyễn Bỉnh Khiêm cuộc sống an nhàn, thảnh thơi nơi thôn quê là một cuộc sống đáng mơ ước khác xa chốn quan trường danh lợi, xa hoa. Bài thơ “Nhàn” là một trong những bài thơ ghi lại được tiếng lòng của một vị quan yêu nước, thương dân nhưng để giữ tâm hồn trong sạch không bị vẩn đục ông đã từ bỏ vinh hoa để về nơi đồng ruộng vui thú điền viên.

Bài thơ “Nhàn” mang được một tâm hồn tràn ngập niềm vui và sự thanh tịnh trong tâm hồn tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ta có thể xem đây chính là điểm nhấn, là tinh thần chủ đạo của bài thơ mang đến cho người đọc. Vẻn vẹn với 8 câu thơ thôi mà tác giả cũng khơi gợi cho chúng ta nhận thấy được một cuộc sống tự do, tự tại vui thú điền viên của tác giả.

Một mai một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

Không khó để nhận ra được phép lặp mà Nguyễn Bỉnh Khiêm sử dụng đó là “một”-“một” dường như cũng đã lại vẽ lên trước mắt người đọc một khung cảnh vô cùng bình dị, mang được một sự đơn sơ ở nơi quê nghèo. Cho dù một mình nhưng không hề đơn độc. Thông qua đây ta nhận thấy được câu thơ cũng đã lại khéo toát lên sự thanh tịnh của tâm hồn tác giả. Các dụng cụ được nhà thơ miêu tả như đếm, như gọi tên ra là: một cuốc, một cần câu đã gợi lên sự bình dị và vô cùng mộc mạc của người nông dân. Tất cả như đã gợi ra một hình ảnh lão nông chất phác thảnh thơi làm vườn, câu cá. Cuộc sống này là cuộc sống đáng mơ ước của nhiều người ở trong thời phong kiến ngày xưa. Sử dụng động từ “thơ thẩn” tạo ra một nhịp điệu vô cùng khoan thai, một sự êm ái cho độc giả. Cho dù là ở ngoài kia thì có biết bao nhiêu người vẫn cứ mải mê trong vòng danh lợi thì Nguyễn Bỉnh Khiêm cứ vui chốn thôn quê điền viên thoải mái.

Xem thêm:  Phân tích đoạn trích Hai cây phong

Tiếp đến chính là hai câu thơ thực tiếp theo càng khắc họa rõ nét hơn chân dung của một lão lông Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao

Thông qua hai câu thơ này ta nhận thấy được đây có thể xem là tuyên ngôn sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm trong những năm tháng sau khi cáo quan về ở ẩn. Ông cũng đã tự nhận mình là người “dại” khi tìm nơi vắng vẻ đến sống nhưng quả thực lại là một cuộc sống đáng mơ ước của nhiều người. Nguyễn Bỉnh Khiêm thật khéo léo khi đã lột tả được hết những phong thái của mình. Ông còn quan niệm về cái “khôn” chính là người lưu luyến chốn quan trường với bao nhiêu danh vọng và vinh hoa nhưng lại đầy nguy hiểm, lòng người cũng khó có thể giữ được phẩm giá cũng như danh tiết của mình. Thông qua đây ta nhận thấy được cách nói ngược của Nguyễn Bỉnh Khiêm đó là “khôn là dại” mà “dại lại thành khôn”. Người ta đặt ra vấn đề là liệu có phải Nguyễn Bỉnh Khiêm có như đang trốn tránh việc nước hay không? Thực tế thì ông xa chốn quan trường để để giữ được cốt cách thanh cao.

 

phan tich bai tho nhan cua nguyen binh khiem - Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Ta nhận thấy được với hai câu thơ luận đã gợi mở cho người đọc về cuộc sống bình dị, giản đơn và đồng thời cũng vô cùng thanh cao của Nguyễn Bỉnh Khiêm:

Xem thêm:  Dàn ý Thuyết minh về hoa mai lớp 9 chi tiết đầy đủ

Thu ăn măng trúc đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao

Tiếp đến là nhà thơ cũng đã miêu tả một cặp câu đã lột tả hết tất cả cuộc sống sinh hoạt và thức ăn hằng ngày của một lão nông nghèo. Có thể nói mùa nào dường như cũng đều tương ứng với thức ăn đấy. Các thức ăn này tuy không có sơn hào hải vị thế nhưng những thức ăn có sẵn này lại luôn mang được một sự đậm đà hương vị quê nhà. Tất cả điều này cũng lại đã khiến tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm như an phận và hài lòng với cuộc sống của chính mình. Khi mùa thu có măng trúc ở trên rừng, mùa đông ăn giá mùa nào thì thức đó cũng cho thấy được một cuộc sống yên bình, nhẹ nhang.

Tiếp đến chính là ở hai câu thơ kết dường như đúc kết được tinh thần, đúc kể được những cốt cách cũng như suy nghĩ của Nguyễn Bình Khiêm thông qua câu thơ:

Rượu đến cội cây ta sẽ uống

Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao

Đọc hai câu thơ cuối này ta nhận thấy được đó cũng chính là một triết lý và đồng thời cũng còn là một sự đúc rút Nguyễn Bỉnh Khiêm trong thời gian ở ẩn. Với một người học rộng tài cao như Nguyễn Bỉnh Khiêm thì phú quý đâu còn là giấc chiêm nao bao nữa mà nó lại có thật vì ông cũng đã làm quan. Nhưng vòng danh lợi đó có biết bao nhiêu cạm bẫy khiến cho con người dễ sai lầm không giữ được phẩm giá. Hơn nữa với Nguyễn Bỉnh Khiêm – một con người luôn ưa thanh tao và ưa sống an nhàn thì thực sự với ông phú quý chỉ như hư vô mà thôi. Nguyễn Bỉnh Khiêm yêu nước nhưng yêu nước một cách thầm lặng, luôn canh cánh trong lòng nỗi lo cho dân, cho nước.

Xem thêm:  Chủ điểm: Vẻ đẹp muôn màu – Cảm thụ văn học lớp 4

Chỉ với một bài thơ vô cùng ngắn gọn cũng đã khiến cho bạn đọc cảm nhận thấy một sự ngưỡng mộ cũng như khâm phục cái cốt cách, tinh thần và phong thái của ông. Với tứ thơ đơn giản nhưng hàm ý sâu xa cũng đã làm toát lên tâm hồn và cốt cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm đẹp nhất.

Nhận thông báo qua email
Nhận thông báo cho
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
DMCA.com Protection Status