Phân tích bài thơ “Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ” của Đặng Trần Côn

Đề bài: Anh chị hãy phân tích bài thơ “Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ” của Đặng Trần Côn

Bài làm

Đặng Trần Côn sống vào đầu thế kỉ XVIII, ngoài tác phẩm chính là “ chinh phụ ngâm”, ông còn làm thơ chữ Hán và viết một số bài phú chữ Hán. Đầu thời Lê Hiển Tông có nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra quanh kinh thành Thăng Long. Triều đình cất quân dẹp loạn, nhiều trai tráng phải từ giã người thân ra trận, cảm động trước nỗi khổ đau mất mát của con người, nhất là người vợ lính. “ Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ” nói về tình cảm nỗi lòng của người thiếu phụ khi chồng đi đánh trận, sự lo lắng và cô đơn ôm trọn tuổi thanh xuân trông ngóng chồng trở về.

Tám câu thơ đầu mở ra một tâm trạng cô đơn, lẻ bóng của người chinh phụ:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,

Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.”

Tâm thế rất an lành, người ta chỉ dạo khi tâm trạng đang cần sự thoải mái, người thiếu phụ dạo từng bước từng bước một, thì thầm đếm từng bước chân đi, từng bước chân như từng ngày người vợ xa người chồng của mình. Từng bước chân bước đi như chất chứa muôn nỗi ưa phiền, sự lo lắng, nhớ thương, bồn chồn dành cho người chồng đang chiến đấu nơi biên ải xa xôi đầy nguy hiểm,bất trắc.

Xem thêm:  Đề 3 – Đề kiểm tra học kì II – Tiếng Việt 4

Nàng ngồi bên cửa sổ, cưa quấn rèm lên rồi lại buông rèm xuống làm đi làm lại rất nhiều lần. Hành động lặp đi lặp lại cho thấy nàng đang rối bời, tù túng, bế tắc, tự mình đối diện với chính mình.

Sự cô đơn của người trinh phụ được diễn tả qua sự đối bóng giữa nàng với ngọn đèn khuya:

“Ngoài rèm thước chẳng mách tin,

Trong rèm, dường đã có rèm biết chăng?

Đèn có biết dường bằng chẳng biết,

Lòng thiếp riêng bi thiếp mà thôi.

Buồn rầu nói chẳng nên lời,

Hoa đèn kia với bóng người khá thương.”

Người thiếu phụ chờ mong chim khách báo tin lành, nhưng không thấy chim đâu, cả khung cảnh chỉ có người chinh phụ lẻ bóng. Người chinh phụ hỏi đèn có thấu nỗi lòng của nàng không, ngọn đèn cũng chỉ im lặng, lòng người chinh phụ càng thêm bi sầu, không sẻ chia được cùng ai. Chỉ nhìn ánh đèn cháy đến khi ngọn đèn cháy tàn, như báo trước khoảng thời gian đang trôi đi, vùi lấp tuổi thanh xuân.

Loading...

Tiếng gà “eo óc”, hòe “ phất phơ” gợi ta cảm giác lạnh lẽo, sợ hãi, âm thanh duy nhất của buổi đêm mà nghe sầu lòng càng làm người chinh phụ cô đơn và buồn tủi hơn.

Người chinh phụ chờ đợi mỏi mòn, thấm thía bi kịch của cuộc đời mình:

“Khắc giờ đằng đẵng như niên,

Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.”

Sự chờ đợi không biết đến khi nào ấy, người thiếu phụ cảm nhận một giờ như một năm, nỗi lòng sầu muộn đã chất thành biển mênh mông chỉ một lòng chờ chồng trở về.

Người thiếu phụ cảm nhận được sự tàn tạ của bản thân, nghĩ là không thể sống trong cảnh đó mãi được:

“ Hương gượng đốt hồn đà mê mải

Gương gượng soi lệ lại châu chan.

Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,

Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng.”

Nàng đốt hương, soi gương, gảy đàn để quên đi nỗi cô đơn đang bủa vây, nhưng hình như nó càng ôm trọn lấy nàng. Đốt hương nhớ lại ngày tháng hạnh phúc hương lửa đương nồng, soi gương lại tuôn lệ chua sót cho thân phận mình. Gảy đàn sợ đứt dây đàn sẽ gạp điều không may.

Nàng đem toàn bộ nỗi lòng của mình gửi vào người chồng nơi phương xa:

“Lòng này gửi gió đông có tiện?

Nghìn vàng xin gửi đến non Yên.

Non Yên dù chẳng tới miền,

Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời.

Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,

Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong.”

Nàng gửi vào cơn gió xuân nỗi nhớ chồng, cao quý như nghìn vàng gửi đến nơi chiến trận của người chồng. Nhưng đó chỉ là trong tưởng tượng, núi Yên ở đâu nàng cũng không biết, khoảng cách giữa nàng và chồng quá xa vời, trời cao không thể thấu, nỗi nhớ chồng càng da diết, như khía vào da thịt không yên.

Tâm trạng người thiếu phụ quá đáng thương, cảnh vật cũng phải xao xuyến:

“ Cảnh buồn người thiết tha lòng,

Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun.”

Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ, nàng buồn nên xung quanh nàng cảnh vật cũng u sầu, ảm đạm. “ Cành cây, sương, tiếng mưa” tất cả đều mang một nỗi buồn khôn tả.

Bài thơ rất hay và sự cảm thông sâu sắc dành cho người phụ nữ trong xã hội cũ, ăm ghét chiến tranh phi nghĩa, mong ước về tình yêu lứa đôi và hạnh phúc gia đình đầm ấm.

Loading...

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Leave a Reply

avatar
  Nhận thông báo qua email  
Nhận thông báo cho
DMCA.com Protection Status