Phân tích bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta của Hồ Chí Minh

Phân tích bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta của Hồ Chí Minh – Bài làm 1

Bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta là đoạn trích trong văn kiện Báo cáo chính trị do Chủ tịch Hồ Chí Minh trình bày tại Đại hội lần thứ II của Đảng Lao động Việt Nam họp tại Việt Bắc tháng 2 năm 1951, trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp.

Qua đoạn trích này, tác giả khẳng định lòng yêu nước là một truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam. Lòng yêu nước đó được thể hiện rõ ràng nhất, rực rỡ nhất trong những cuộc chiến đấu chống ngoại xâm. Đoạn trích cũng phản ánh thái độ trân trọng, tự hào của tác giả trước truyền thống ấy.
Tuy chỉ là đoạn trích nhưng bài văn vẫn có đầy đủ tính chất đặc trưng và cấu trúc của một văn bản nghị luận chứng minh với ba phần rõ rệt như sau:
Mở bài: Từ đầu đến lũ cướp nước: Tinh thần yêu nước là một truyền thống quý báu của nhân dân ta. Đó là sức mạnh to lớn trong các cuộc chiến đấu chống xâm lăng.

Thân bài: Tiếp theo đến lòng nồng nàn yêu nước: Chứng minh những biểu hiện cụ thể của tinh thần yêu nước trong lịch sử chống ngoại xâm và trong cuộc kháng chiến hiện tại.

Kết bài: Phần còn lại: Nhiệm vụ của Đảng là động viên, khích lệ tinh thần yêu nước của nhân dân ta ngày càng phát huy mạnh mẽ để cuộc kháng chiến chống Pháp đi tới thành công.

Bố cục như trên cho thấy sự hợp lí và chặt chẽ trong phương pháp lập luận. Nghệ thuật nổi bật nhất của bài văn là cách lựa chọn và trình bày dẫn chứng.

Phần mở bài nêu lên vấn đề được đưa ra nghị luận: Dân ta có lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta… nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước. Trong cuộc sống chiến đấu, trong xây dựng biểu hiện của lòng yêu nước rất phong phú và đa dạng, ở bài viết này, tác giả nhấn mạnh đến lòng yêu nước ở các cuộc chống ngoại xâm bởi nó được bộc lộ mạnh mẽ nhất, cụ thể nhất. Đặc điểm lịch sử của đất nước ta là luôn phải đương đầu với giặc ngoại xâm nên rất cần đến lòng yêu nước và tinh thần xả thân vì nước. Trên thực tế, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang diễn ra quyết liệt, đòi hỏi phải phát huy cao độ tinh thần thi đua yêu nước của toàn dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiệt liệt biểu dương những gương sáng về lòng yêu nước.

 

Để khẳng định sức mạnh vĩ đại của lòng yêu nước, tác giả đã mượn một hình ảnh hoành tráng có tính chất tượng trưng để so sánh: … lòng yêu nước kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước. Lòng yêu nước được nhắc lại nhiều lần (bằng đại từ thay thế nó), kết hợp với các động từ có khả năng gợi cảm lớn như: kết thành, lướt qua, nhấn chìm… làm nổi bật sức mạnh không gì ngăn cản nổi của lòng yêu nước. Âm hưởng hào hùng của câu văn làm rung động trái tim muôn người. Cảm xúc sôi nổi, nhiệt thành, khâm phục và rất đỗi tự hào của Chủ tịch Hồ Chí Minh bộc lộ rõ trong từng câu, từng chữ.

Xem thêm:  Viết vào vở đoạn văn miêu tả đặc điểm bên trong chiếc cặp của em theo gợi ý sau:

 

Ở phần thân bài, để chứng minh cho nhận định trên, tác giả đã đưa ra những chứng cứ hùng hồn trong lịch sử giữ nước và trong thực tế cuộc kháng chiến chống Pháp để chứng minh. Đó là những tấm gương yêu nước sáng soi muôn đời của các vị anh hùng dân tộc nổi tiếng:

Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta. Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,,.. Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.

Bốn ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta là bốn ngàn năm kế thừa và phát huy liên tục truyền thống yêu nước. Lòng yêu nước như một mạch ngầm thiêng liêng không bao giờ vơi cạn trong dòng máu mỗi người dân đất Việt. Giờ đây, nó được biểu hiện thành những hành động thiết thực:

 

Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước. Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ những kiều bào ở nước ngoài đến những đồng bào ở vùng tạm bị chiếm, từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi, ai cũng một lòng nồng nàn yêu nước, ghét giặc. Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày để bám sát lấy giặc đặng tiêu diệt giặc, đến những công chức ở hậu phương nhịn ăn để ủng hộ bộ đội, từ những phụ nữ khuyên chồng con đi tòng quân mà mình thì xung phong giúp việc vận tải, cho đến các bà mẹ chiến sĩ săn sóc yêu thương bộ đội như con đẻ của mình. Từ những nam nữ công nhân và nông dân thi đua tăng gia sản xuất, không quản khó nhọc để giúp một phần vào kháng chiến, cho đến những đồng bào điền chủ quyên đất ruộng cho Chính phủ,… Những cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau nơi việc làm, nhưng đều giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nước.

Trong đoạn cuối văn bản, tác giả đã sử dụng nghệ thuật so sánh đặc sắc để cụ thể hóa khái niệm trừu tượng, giúp người đọc, người nghe hiểu được một cách dễ dàng:

Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý. Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy. Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm. Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày. Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.
Bác đã phân tích rõ hai trạng thái của tinh thần yêu nước là tiềm tàng, kín đáo và sôi nổi, mãnh liệt.

Xem thêm:  Bài viết số 5 lớp 9, bài văn mẫu lớp 9

Bằng nghệ thuật lập luận chặt chẽ, bố cục rõ ràng và hệ thông dẫn chứng chân thực, bài văn có sức thuyết phục rất lớn. Nhiều thủ pháp nghệ thuật được tác giả sử dụng như so sánh, liệt kê, lặp cấu trúc câu và hàng loạt động từ có khả năng gợi cảm cao… làm cho câu văn trở nên nhịp nhàng, cân đối, khỏe khoắn. Do vậy mà âm hưởng bài văn hào hùng như âm hưởng của một lời hịch kêu gọi, khích lệ toàn dân đoàn kết một lòng đánh đuổi xâm lăng, bảo vệ chủ quyền độc lập thiêng liêng của Tổ quốc.

Bài vàn đã thổi bùng ngọn lửa yêu nước trong lòng mỗi người dân. Truyền thống anh dũng, bắt khuất là cơ sở vững chắc bảo đảm cho cuộc kháng chiến chống Pháp đi đến thắng lợi cuối cùng. Ngày nay, bài văn trên vẫn còn nóng bỏng tính thời sự, có tác dụng động viên nhân dân Việt Nam vững bước trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước thân yêu.

Phân tích bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta của Hồ Chí Minh – Bài làm 2

Bài trích Tinh thần yêu nước của nhân dân ta là một đoạn trích trong văn kiện báo chính trị do Hồ Chí Minh trình bày tại đại hội thứ II do đảng lao động Việt Nam họp tại Việt Bắc năm 1951 trong thời kì kháng chiến chống Pháp.

Tuy chỉ là một đoạn trích nhưng bài văn vẫn có đầy đủ nhất tính chất đặc trưng của một bài văn nghị luận chứng minh với ba phần rõ rệt

Phần mở bài nêu lên vấn đề được đưa ra nghị luận: dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của dân tộc ta từ xưa đến nay….Nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước. ở chính bài viết này tác giả đã nhấn mạnh đến lòng yêu nước ở các cuộc chống giặc ngoại xâm cho nên lòng yêu nước và xả thân hi sinh là vô cũng quan trọng .Trên thực tế cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp  đang diễn ra rát quyết liệt ,đòi hỏi chúng ta phải phát huy hơn nữa tinh thần yêu nước.

Để khẳng định đươc tinh thần yêu nước thì tác giả đã mượn một hình ảnh có tính chất tượng trưng để so sánh : lòng yêu nước kết thành một làn sóng mạnh mẽ… nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước. Lòng yêu nước được nhắc lại nhiều lần bằng đại từ thay thế đó là từ nó. Từ đó làm nổi bật sức mạnh lòng yêu nước không gì có thể ngắn cản nổi. Cảm xúc mãnh liệt và sôi nổi rất đỗi tự hào của chủ tích Hồ Chí Minh bộc lộ rõ trong từng câu từng chữ.

Xuống đến phần thân bài, để chứng minh cho nhận định trên thì tác gỉa đã đưa ra những chứng cứ trong lịch sử giữ nước và trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Đó là những tấm gương yêu nước, điển hình là các vị anh hùng của dân tộc

Bốn ngàn năn dựng nước và giữ nước của dân tộc ta luôn kế thừa và phát huy truyền thống yêu nước. Lòng yêu nước như một mạch ngầm không bao giừ cạn trong dòng máu người dân Việt. Giờ đây những lời nói đó đã được biểu hiện thành hành động thiết thực :

Xem thêm:  Bình luận ý kiến của Nhạc sĩ S. Gunô có nói: Hồi tôi 20 tuổi, tôi chỉ thừa nhận riêng tôi có tài

“Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước. Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ những kiều bào ở nước ngoài đến những đồng bào ở vùng tạm bị chiếm, từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi, ai cũng một lòng nồng nàn yêu nước, ghét giặc. Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày để bám sát lấy giặc đặng tiêu diệt giặc, đến những công chức ở hậu phương nhịn ăn để ủng hộ bộ đội, từ những phụ nữ khuyên chồng con đi tòng quân mà mình thì xung phong giúp việc vận tải, cho đến các bà mẹ chiến sĩ săn sóc yêu thương bộ đội như con đẻ của mình. Từ những nam nữ công nhân và nông dân thi đua tăng gia sản xuất, không quản khó nhọc để giúp một phần vào kháng chiến, cho đến những đồng bào điền chủ quyên đất ruộng cho Chính phủ,… Những cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau nơi việc làm, nhưng đều giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nước”

Trong đoạn văn cuối thì tác giả đã sử dụng nghệ thuật so sánh để cụ thể hóa khái nệm trừu tượng giúp cho người đọc có thể hình dung ra và nghe hiểu một cách dễ dàng nhất, chúng ta hãy hãy ra thức để tuyên truyền, lãnh đạo và tổ chức ,làm cho tinh thần yêu nước được hình thành vào công việc kháng chiến, vào công việc yêu nước.

Tinh thần yêu nước được Bác phân tích lúc sôi nổi, lúc mãnh liệt và lúc tiêm tàng. Bằng nghệ thuật lập luận chặt chẽ và có sức thuyết phục rất cao ,nhiều thủ pháp nghệ thuật được tác giả sử dụng như là liệt kê, so sánh,lặp cấu trúc câu và một loạt động từ có khả năng gợi cảm cao…từ đó làm cho câu thơ trở nên nhịp nhàng ,cân đối và khỏe khoắn hơn rất nhiều.

Bài văn đã thổi bùng ngọn lửa yêu nước trong lòng mọi người dân chúng ta, truyền thống bất khuất là sơ sở vững vàng để đảm bảo cho cuộc kháng chiến chống pháp đi đến sự thắng lợi .

Qua đoạn trích này, tác giả đã khẳng định được lòng yêu nước chính là một truyền thống quý báu của dân tộc ta. Lòng yêu nước đó đã được thể hiện một cách rõ ràng nhất trong cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm.

Nhận thông báo qua email
Nhận thông báo cho
guest
0 Góp ý
Inline Feedbacks
View all comments
DMCA.com Protection Status