Phân tích cảnh ra đi và cảnh trở về của Đoàn thuyền đánh cá trong bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của nhà thơ Huy Cận

Phân tích cảnh ra đi và cảnh trở về của Đoàn thuyền đánh cá trong bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của nhà thơ Huy Cận

Hướng dẫn

Huy Cận là nhà thơ lớn của thi ca hiện đại Việt Nam. Trước cách mạng, ông được biết đến như một trong những đại biểu xuất sắc của thơ ca lãng mạn. Sau cách mạng, ông đã trở nên hoàn toàn mới, một Huy Cận không còn ảo não, sầu thương như trước mà là một Huy Cận với hồn thơ hoành tráng, khỏe khoắn, hòa nhịp vào cuộc sống. Trong số đó không thể không kể đến “Đoàn thuyền đánh cá”. Có thể xem, bài thơ là một khúc tráng ca về những con người lao động trên cuộc sống mới. Hai khổ thơ trên được xem là ấn tượng nhất của khúc tráng ca này.

Khổ thơ thứ nhất bài thơ mở ra bằng cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá:

“Mặt trời xuống biển như hòn lửa.

Sóng đã cài then đêm sập cửa.

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,

Câu hát căng buồn cùng gió khơi.”

Mở đầu khổ thơ và cũng là mở đầu của bài thơ là một cảnh được hiện lên dưới nghệ thuật so sánh của nhà thơ. Mặt trời được so sánh vói hòn lửa. Đây là hình ảnh so sánh vừa độc đáo vừa mới lạ. Mặt trời đỏ rực chói lòa trong cảnh hoàng hôn đang lặn dần vào đại dương mênh mông. Đó là cảnh đẹp kỳ vĩ, tráng lệ của biển khơi lúc hoàng hôn xuống. Thông thường, người lao động làm việc ban ngày và nghỉ ngơi ban đêm. Nhưng ở đây, Huy Cận đã chọn một thời điểm lao động khá đặc biệt. Khi mặt trời lặn xuống, màn đêm phủ trùm vùng biển thì một ngày lao động của người đánh cá lại bắt đầu, điều đó tạo ấn tượng về một cuộc sống nhộn nhịp, khẩn trương, ban ngày cùng như ban đêm không lúc nào ngừng nghỉ.

Cảnh biển đêm không còn hãng hùng đáng sợ mà thân thuộc như chính ngôi nhà mình vậy bởi ở câu thơ thứ hai, chúng ta bắt gặp nghệ thuật ẩn dụ nhân hóa độc đáo. Vũ trụ lúc n&agrav 2000 e;y giống như một ngôi nhà lớn màn đêm sập xuống, cánh cửa khổng lồ khép lại. Còn những con sóng trên biển là then cài cửa. Thiên nhiên cửa đóng then cài đi vào nghỉ ngơi con con người lại hăm hở ra đi để tìm cho mình nguồn năng lượng sống.

Xem thêm:  Văn bản Đấu tranh cho một thế giới hoà bình của G.Mác-két là một bài văn nghị luận sinh động.

Tóm lại, hai câu thơ ở đầu bài thơ không chỉ nói lên sự chuyển đổi của thời gian, không gian mà còn nói lên những con người lao động trên biển đêm đã làm chủ cuộc sống. Bên cạnh đó, ta còn nhận ra nghệ thuật sử dụng từ ngữ và nghệ thuật tương phản của Huy Cận. Từ “lại” cho biết đây là hoạt động thường nhật, một quy luật được lặp đi lặp lại và sự tương phản giữa thiên nhiên và con người. Khi đại dương đi vào giấc ngủ thì con người lại gõ cửa đánh thức. Điều đó làm toát lên tinh thần chủ động lao động và sáng tạo của người dân nơi đây.

Câu cuối của khổ thơ gợi ra một cảnh tượng đẹp. Công việc đánh cá ban đêm trên biển là một công việc nặng nhọc đầy bất trắc. Nhưng người lao động vẫn cất cao tiếng hát, khí thế hùng hổ hăng say. Buồm ra khơi không chỉ nhờ no gió mà còn nhờ tiếng hát. Cách nói sáng tạo của Huy Cận đã diễn tả sự hòa nhập giữa thiên nhiên và con người. Thiên nhiên như thế, không khí như thế chỉ có thể tìm thấy ở thơ Huy Cận sau cách mạng. Cánh buồm no gió kia phải chăng đã phản ánh khí thế đi lên của công cuộc xây dựng đất nước, như vậy, ở câu thơ này biển đêm không chỉ gần giũi thân thuộc mà còn ấm áp hẳn lên bởi những tiếng hát mạnh mẽ âm vang của con người.

Loading...

Khổ thơ thứ hai: bài thơ mở đầu bằng cảnh ra khơi và kết thúc bằng cảnh trở về.

“Câu hát căng buồm với gió khơi,

Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.

Mặt trời đội biển nhô màu mới,

Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”.

Câu thơ mở đầu của khổ cuối gần như lặp lại câu thơ cuối cùng của khổ thơ đầu. Ta gặp lại ở đây tiếng hát của người dân chài dạn dày sóng gió đang căng mình lên đưa đoàn thuyền đầy ắp cá trở về. Tiếng hát hòa cùng với gió thổi căng những cánh buồm đưa đoàn thuyền ra khơi nay lại đưa đoàn thuyền trở về. Có khác chăng là ở từ “với”, với có nghĩa là cùng nhưng với cũng có thể hiểu là sự đối lập, có thể gió không thuận chiều. Con người phải căng buồm thật mạnh, lái gió để vào bờ. Dù sao thì câu thơ cũng gợi rõ cái khí thế phấn khởi, tràn ngập niềm vui của người lao động.

Xem thêm:  Thuyết minh về chiếc kính đeo mắt

“Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời”

Hình ảnh thơ này rất hiện thực mà cũng rất lãng mạn. Nó phản ánh một thói quen lâu đời của dân chài là đưa cá về bến trước khi trời sáng. Đồng thời thể hiện khí thế đi lên mạnh mẽ của con người trong công cuộc xây dựng đất nước. Trong công cuộc này, người lao động hiện ra kỳ vỹ như những nhân vật thần thoại sử thi

“Mặt trời đội biển nhô mầu mới

Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”.

Mặt trời đội biển nhô lên kết thúc một đêm của vũ trụ, một ngày lao động của người đánh cá đã kết thúc. Lúc này chân trời hồng rạng tinh khôi bầu trời đem ánh sáng tỏa rạng khắp vùng biển.

Nếu ở khổ thơ đầu là hình ảnh mặt trời rực rỡ chìm xuống lòng đại dương thì kết thúc bài thơ mặt trời lại đội đại dương để lên. Cả 2 hình ảnh đều đẹp, đều vô cùng tráng lệ thuyền cập bến. Cá được dỡ xuống trải dài muôn dặm. Trong cuộc chạy đua này, con người đã chiến thắng bởi đã về đích trước. Ánh nắng ban mai làm cho thành quả lao động thêm rực rỡ huy hoàng, bởi nhà thơ nhận thấy ánh mặt trời đang phản chiếu muôn ngàn mắt cá lấp lánh, mắt cá như cũng đang tỏa rạng niềm vui. Lại thêm một lần nữa ta nhận thấy sự hòa hợp giữa con người và vũ trụ, bức tranh biển cả, ban mai tràn ngập trong sắc màu tươi sáng.

Xem thêm:  Đóng vai người lính trong bài thơ Đồng chí kể lại câu chuyện

Hai đoạn thơ nói riêng và bài thơ nói chung có giá trị tạo hình đặc sắc, bởi nhà thơ tạo được những hình ảnh đẹp vừa bay bổng, vừa lãng mạn. Hai khổ thơ có sự đối lập nhưng lại có sự thống nhất, bổ sung cho nhau. Đó là một bức tranh lao động rất hoành tráng, tràn ngập màu sắc, ánh sáng trong đó, con người không những hòa quyện với thiên nhiên hùng vĩ mà còn chinh phục, chiến thắng thiên nhiên, bắt thiên nhiên phải phục vụ con người. Với “Đoàn thuyền đánh cá”, ta không những thấy tài năng nghệ thuật của Huy Cận mà ta còn thấy một Huy Cận hoàn toàn mới so với giai đoạn trước. Hai khổ thơ tiêu biểu mở đầu và kết thúc cho bài thơ mãi mãi là khúc ca hoành tránh nhất về những con người lao động đang xây dựng Chủ nghĩa xã hội trên miền Bắc.

Loading...

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Leave a Reply

avatar
  Nhận thông báo qua email  
Nhận thông báo cho
DMCA.com Protection Status