Phân tích tính sử thi trong truyện ngắn Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

Đề bài: Phân tích tính sử thi trong truyện ngắn Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

Bài làm

Nói về Rừng xà nu, Nguyễn Trung Thành đã từng viết:

“Một cây ngã cả rừng cây lại mọc

Người tiếp người đã mấy vạn mùa xuân”

Xà nu và đời người Tây Nguyên nói chung, dân tộc ta nói riêng đã lớp lớp nối tiếp nhau mà lớn lên. Người này ngã xuống, người kia lại đứng lên, không bao giờ chịu khuất phục dù kè thù có tàn bạo hay hung hãn đến đâu. Như rừng xà nu luôn sẵn sàng ưỡn tấm ngực cao lớn của mình che chở cho dân làng Xô man. Tác phẩm là một trang sử thi hào hùng viết về những con người anh dũng của đất Tây Nguyên chân chất hiền hòa. Với giọng điệu đầy tình cảm và những hình ảnh đẹp, đậm chất bi tráng, nhà văn Nguyễn Trung Thành đã đưa chất sử thi vào trong tác phẩm của mình, khiến người đọc bị hấp dẫn và cuốn hút.

Đúng như bản chất của sử thi là những áng văn tự sự có quy mô hoành tráng, miêu tả và ngợi ca những thành tựu, những sự kiện có tính chất toàn dân, có ý nghĩa trọng đại đối với cộng đồng, ca ngợi những anh hùng bộ tộc mang sức mạnh thần kỳ, tiêu biểu cho phẩm chất và khát vọng của bộ tộc, truyện ngắn Rừng xà nu không những miêu tả về loài cây lớn mạnh, vững chãi, tiêu biểu của đất Tây Nguyên, mà còn ngợi ca những vị anh hùng dân tộc tuy học hành không trọn vẹn nhưng luôn có lòng yêu nước nồng nàn. Họ luôn sẵn sàng đứng lên bất cứ khi nào, và bất cứ nơi đâu. Tác phẩm được viết giữa lúc giặc Mỹ đang ra sức tàn phá Miền Nam. Trước sự hủy diệt tàn bạo của kẻ thù, tinh thần đấu tranh cách mạng của nhân dân (từ miền ngược đến miền xuôi) càng kiên cường và bất khuất “Họ đã xuống đường và đem cả lương tâm và nhân phẩm bắn tỏa lên bầu trời đầy giặc giã” (Chu Lai).

Xem thêm:  Bình giảng bài thơ bài Tâm tư trong tù của Tố Hữu

Những con người của Tây Nguyên cũng vậy, họ cứng rắn, đoàn kết như rừng xà nu hàng vạn cây đang đua nhau mọc, hướng về phía ánh sáng, hứng lấy ánh nắng mặt trời. Thiên nhiên trong Rừng xà nu thấm đẫm một cảm hứng sử thi và chất thơ hào hùng thể hiện qua từng trang sách miêu tả về rừng xà nu. Dưới những trận mưa bom bão đạn của kẻ thù, cả rừng xà nu hàng vạn cây không có cây nào không bị thương. Có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão. Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè gay gắt, rồi dần dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lớn và là cục hận thù trong lòng nhân dân. Bom đạn tàn bạo, nhưng xà nu vẫn luôn hiên ngang, bất khuất. Dù có ngã xuống thì hình ảnh của xà nu vẫn rất hoành tráng với mùi thơm ngào ngạt. Những chi tiết ấy biểu trưng cho cho sự mất mát đau thương của người dân miền nam trong cuộc kháng chiến quyết liệt với đế quốc Mĩ. Nhưng dù thế nào đi nữa, tinh thần họ vẫn luôn kiên quyết đấu tranh với kẻ thù. Cây cao ngã xuống, cây con lại mọc lên. Ngọn xanh rờn, hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời. Đó chính là bức tranh thiên nhiên toàn cảnh về cuộc chiến tranh khốc liệt và hào hùng của dân tộc ta. Nhựa xà nu như máu của những vị anh hùng, tuôn trào cho lớp lớp thế hệ sau nối tiếp đi lên chứ không làm mọi người nản lòng chùn bước.

Xem thêm:  Nghị luận xã hội về sự thành công và chiến thắng trong cuộc sống

Đằng sau tấm ngực lớn của rừng xà nu, hình ảnh người anh hùng Tnú một lần nữa được Nguyễn Trung Thành miêu tả, ngợi ca bằng chất sử thi đầy bi tráng. Cuộc đời Tnú đầy đau khổ, đắng cay. Ngay từ khi còn nhỏ cả gia đình Tnú đã bị giặc giết hại, chỉ còn lại một mình nhưng Tnú đã biến đau thương thành hành động. Cậu bé dân tộc gan dạ ngày nào đã sớm được giác ngộ lý tưởng cách mạng, đi theo tiếng gọi của lý chí, của toàn dân. Trong thời đầu của cuộc Cách mạng, Tnú giữ vai trò làm liên lạc. Cậu bé như đã làm bạn với rừng, với núi nên chẳng còn sợ chỗ nào. Cứ chỗ nước sâu Tnú lội qua. Một lần bị giặc bắt, Tnú đã vội nuốt bức thư vào bụng mình để không rơi vào tay giặc. Cậu bé can đảm quên cả tính mạng mình để bảo vệ cho cách mạng, cho đồng bào. Hành động của Tnú thật đáng ngợi ca và khâm phục. Dù bị tra tấn dã man nhưng Tnú vẫn quyết không khai nửa lời. Sau ba năm, Tnú chạy trốn được và trở về tiếp tục làm cách mạng cùng dân làng Xô man. Những năm tháng đớn đau và đắng cay trong tay giặc không những không làm Tnú sợ mà càng hun đúc cho ý chí Tnú dâng cao. Nhất định Tnú phải đánh giặc, phải bắt được bọn đã giết hại dân mình.

Xem thêm:  Có ý kiến cho rằng cuộc chia tay của những con búp bê là câu chuyện đầy tính nhân văn. Hãy chứng minh điều đó qua tác phẩm cuộc chia tay của những con...
Loading...

Đứng trước cái chết của mẹ con Mai, lòng căm hận trong lòng Tnú càng dâng cao. Mối thù nước chưa xong, nay lại thêm thù nhà. Hơn bao giờ, Tnú chỉ mong muốn giết chết được hết bọn giặc tàn ác kia. Ngay cả khi bị chúng đốt mười đầu ngón tay, Tnú vẫn can đảm chịu đựng, không kêu van nửa lời. Ngọn lửa trên tay truyền vào trong tim, trong cục máu đang sục sôi vì hận thù. Hình ảnh ấy khiến người nhìn thấy sợ, nhưng lại cho người đọc cảm nhận thật đẹp về người anh hùng gan dạ, cam đảm trước mọi sự tra tấn của kẻ thù. Để sau cùng, vượt qua mọi nỗi đau, Tnú dù đã mất mười đầu ngón tay nhưng vẫn có thể cầm súng chiến đấu. Tất cả vì lòng yêu nước, thương dân và thù giặc. Tnú tiêu biểu cho hình mẫu người anh hùng dân tộc Tây Nguyên và cũng mang những nét chung của hình mẫu anh hùng dân tộc thấm đượm chất “Sử thi” mà Nguyễn Trung Thành đã xây dựng nên.

Tính sử thi

Đồng thời, ở trang sử thi ấy còn có tinh thần đoàn kết, yêu thương và gắn bó lẫn nhau của cộng đồng dân tộc người Tây Nguyên. Đứng trước sự tra tấn dã man của quân giặc dành cho Tnú, mọi người đã đứng lên giết chết mười tên giặc. Khi Tnú tỉnh dậy, lửa trên mười đầu ngón tay đã tắt nhưng xác mười tên giặc đã nằm ngổn ngang bên đống lửa xà nu. Đống lửa ấy là lửa của mỗi một con người đã góp lại. Trước đó, họ đã cùng nhau âm thầm mài giáo trong đêm, cùng dàn trận, tính kế để đối đầu với kẻ thù hung bạo. Mỗi con người là một sức mạnh, mỗi ngọn giáo đứng lên là thể hiện một lòng căm thù. Sức sống mãnh liệt đó được truyền từ đời này qua đời khác, từ thế hệ các cụ già đến những em bé còn ngây thơ nhưng đã có ý thức về nỗi đau mất nước, mất người thân, mất chủ quyền dân tộc. Mỗi một cá thể riêng lẻ đã cùng hợp sức lại tạo thành một cộng đồng mạnh mẽ. Tuy cuộc sống khó khăn nhưng họ luôn sum vầy, quây quần bên nhau, sống nề nếp và có kỷ luật. Họ nghe cụ Mệt giảng giải mỗi tối về lòng yêu nước, thù giặc. Khi Tnu về thăm làng, Dít nghiêm nghị hỏi giấy phép. Sự nghiêm túc ấy đã thể hiện rõ ý thức của mọi người về cách mạng, về sự chỉ huy của Đảng. Họ tin tưởng vào Đảng, vào người lãnh đạo, vào cách mạng. Vì thế, trong đêm Tnu trở về, mọi người đã quây quần nghe cụ Mết kể chuyện về Tnu. Câu chuyện người anh hùng dân tộc đã nhen nhóm lên niềm tin sắt đá vào những con người sống dưới bóng cây xà nu. Mỗi cá nhân đều mang trong mình lòng yêu nước, thù giặc, kết tụ lại thành một cộng đồng lớn mạnh. Cộng đồng ấy đã thay Tnu giết chết mười tên giặc bạo tàn khi chúng tra tấn Tnu dã man. Người nọ nối tiếp người kia, người già truyền lại lý tưởng cho người trẻ. Trong đó, cụ Mết là người già nhất làng, có tiếng nói nhất làng, cụ bảo ai cũng nghe. Cụ truyền dạy cho anh Quyết, Mai, Tnu, Dít, bé Heng… về lý tưởng Cách mạng. Đó là một trong những nhân tố quan trọng giúp cuộc cách mạng miền Nam giành thắng lợi, khiến quân Mĩ dù có hung hãn, bạo tàn cũng phải chịu thua thảm hại dưới tay nhân dân ta.

Có thể nói, chất anh hùng từ ngàn đời nay vẫn luôn tuôn chảy trong dòng máu của mỗi con người Việt Nam nói chung, và người Tây Nguyên nói riêng. Dù có hi sinh, có mất mát đau thương nhưng không bao giờ lùi bước trước quân thù. Giống như cây xà nu, dù có bị đứt ngang thân, mùi nhựa ứa ra vẫn thơm ngào ngạt, long lánh dưới ánh hè gay gắt. Hình ảnh phản chiếu ấy chính là bản chất anh hùng của con người trên đất Tây Nguyên.

Nhà văn Nguyễn Trung Thành đã dùng chất sử thi đưa người đọc đặt chân lên vùng quê Tây Nguyên yêu dấu, thể hiện niềm tự hào tự tôn dân tộc, ngợi ca những vị anh hùng đã quyết chiến đến hơi thở cuối cùng như anh Quyết, Tnú, và tiếp sau là Dít, là bé Heng… Họ ăn chung một dòng nước, cùng sống chung dưới bóng cây xà nu cao lớn, vững chãi. Những hình ảnh nhân hóa, hình tượng hóa về loài cây đặc trưng này càng làm cho chất anh hùng của nơi đây được tỏa sáng.

Loading...

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Leave a Reply

avatar
  Nhận thông báo qua email  
Nhận thông báo cho
DMCA.com Protection Status