Sọ Dừa (truyện cổ tích)

Sọ Dừa (truyện cổ tích)

Hướng dẫn

I – KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM VỮNG

1. Truyện cổ tích là một loại truyện dân gian, thường có yếu tố hoang đường, thể hiện ước mơ và niềm tin của nhân dân về chiến thắng của cái thiện đối với cái ác, cái tốt đối với cái xấu, sự công bằng đối với sự bất công,… Truyện cổ tích thường kể về cuộc đời của một số kiểu nhân vật: nhân vật bất hạnh (người mồ côi, người con riêng, người em út, người có hình dạng xấu xí,…) ; nhân vật dũng sĩ và nhân vật có tài năng kì lạ ; nhân vật thông minh và nhân vật ngốc nghếch, nhân vật là động vật (con vật biết nói năng, có hoạt động và tính cách như con người),…

Người ta chỉa truyện cổ tích làm ba loại:

– Truyện cổ tích về loài vật có nhân vật chính là các con vật, nhằm giải thích các đặc điểm hoặc thói quen, quan hệ của các con vật,… từ đó đúc kết những kinh nghiệm về thế giới loài vật và các vấn đề đạo đức, kinh nghiệm sống của con người.

– Truyện cổ tích thần kì có nhiều yếu tố tưởng tượng, thần kì kể về người em út, người mang lốt xấu xí, người mồ côi, người dũng sĩ, người có tài năng kì lạ,…

– Truyện cổ tích sinh hoạt kể về sự thông minh sắc sảo, tài phân xử của các nhân vật gắn với đời thực, có ít hoặc không có yếu tố thần kì.

2. Sọ Dừa thuộc kiểu truyện người mang lốt xấu xí – một trong những kiểu truyện phổ biến ở Việt Nam, Đông Nam Á và một số nước trên thế giới. Nhân vật của kiểu truyện này có ngoại hình xấu xí, dị dạng, thường mang lốt con vật, bị mọi người xem thường… nhưng có tài năng đặc biệt và sau đó trút bỏ lốt vật, kết duyên cùng người đẹp, sống hạnh phúc. Do vậy, có thể nói: Kiểu truyện về người mang lốt xấu xí giàu tinh thần dân chủ và nhân đạo của người xưa.

Xem thêm:  Tả người bố yêu quý của em – Văn hay lớp 2

II – HƯỚNG DẪN ĐỌC – HlỂU VĂN BẢN

1. Sự ra đời của Sọ Dừa có những đặc điểm khác thường:

– Sự mang thai của bà mẹ khác thường: uống nước mưa ở cái sọ dừa bên gốc cây to.

– Hình dạng khi ra đời khác thường: không chân không tay, tròn như một quả dừa.

– Tuy hình dạng khác thường nhưng Sọ Dừa biết nói như người. Lớn lên “vẫn không khác lúc nhỏ, cứ lăn lông lốc trong nhà, chẳng làm được việc gì”

Kể về sự ra đời của Sọ Dừa, nhân dân thể hiện sự cảm thông với nhân vật có số phận thấp hèn trong xã hội xưa – đó là nhân vật mang lốt xấu xí. Chính sự ra đời khác thường ấy bao hàm khả năng mở ra những tình huống khác thường để phát triển cốt truyện.

2. Những chi tiết thể hiện sự tài giỏi của Sọ Dừa:

– chăn bò rất giỏi;

– thổi sáo rất hay;

– tự tin (chăn bò, giục mẹ hỏi con gái phú ông làm vợ và lo đủ sính lễ theo điều kiện phú ông đặt ra);

– thông minh (thi đỗ trạng nguyên);

– có tài dự đoán tương lai chính xác (khi đi sứ, đưa cho vợ một hòn đá lửa, một con dao và hai quả trứng gà, dặn vợ phải luôn giắt trong người).

Hình thức bề ngoài dị dạng (tròn như một quả dừa) của nhân vật đối lập với phẩm chất bên trong (thông minh, tài giỏi). Sự đối lập này khẳng định giá trị bản chất và chân chính của con người, đồng thời thể hiện ước mơ mãnh liệt về một sự đổi đời của người xưa.

Loading...

3. Cô út bằng lòng lấy Sọ Dừa vì:

– Cô út nhận biết được thực chất, vẻ đẹp bên trong của Sọ Dừa "không phải người phàm trần".

– Cô út yêu Sọ Dừa chân thành "có của ngon vật lạ đều giấu đem cho chàng".

Một số nhận xét về nhân vật cô út:

Xem thêm:  Tả chú gà trống – Văn hay lớp 2

– Cô út "hiền lành, tính hay thương người, đối đãi với Sọ Dừa rất tử tế" ; khác với hai cô chị "ác nghiệt, kiêu kì, thường hắt hủi Sọ Dừa".

– Cô út thông minh, biết xử trí kịp thời để thoát nạn (đâm chết cá khoét bụng cá chui ra, cọ đá vào nhau bật lửa, nướng cá sống qua ngày, chờ có thuyền đi qua thì gọi vào cứu".

– Đây là con người bằng tình thương, tình yêu con người để đi đến hạnh phúc, nên xứng đáng được hưởng hạnh phúc. Cùng với nhân vật Sọ Dừa, nhân vật cô út cũng thể hiện ước nguyện của nhân dân.

4. Trong truyện, Sọ Dừa có hình dạng xấu xí nhưng cuối cùng đã được trút bỏ lốt, cùng cô út hưởng hạnh phúc, còn hai cô chị thì phải bỏ nhà trốn đi. Qua kết cục này, người lao động thể hiện những mơ ước:

– Mơ ước về sự đổi đời: Sọ Dừa từ thân phận thấp kém, xuất thân trong một gia đình đi ở, dị hình xấu xí… trở thành người đẹp đẽ thông minh tài giỏi và được hưởng hạnh phúc.

– Mơ ước về sự công bằng: người thông minh, tài giỏi thì được hưởng hạnh phúc, kẻ tham lam, độc ác thì bị trừng trị đích đáng.

5. Những ý nghĩa chính của truyện Sọ Dừa:

– Truyện đề cao giá trị thực chất, ca ngợi vẻ đẹp bên trong của con người, Từ đó, truyện nêu một bài học kinh nghiệm khi đánh giá con người: phải xem xét toàn diện, không chỉ dừng lại ở biểu hiện bề ngoài. Đó là ý nghĩa nhân.bản, thể hiện đạo lí truyền thống của nhân dân.

– Truyện đề cao lòng nhân ái: "Thương người như thể thương thân". Chính lòng nhân ái sẽ đem lại hạnh phúc cho con người.

– Truyện khẳng định niềm tin vào chiến thắng cuối cùng của sự công bằng đối với bất công, của tình yêu chân chính với sự tham lam, độc ác.

Ill – HƯỚNG DẪN LUYỆN TẬP

1. Bên cạnh việc tham khảo phần Đọc thêm, có thể đọc các truyện Chàng Chuối, Người lấy Cóc, Chàng Bầu (của dân tộc Mường), Nàng tiên khỉ (của dân tộc Hmông), Chàng Rùa (của dân tộc Xê-đăng),…

Xem thêm:  Sự tích Hồ Gươm

2. Để có thể kể diễn cảm truyện Sọ Dừa, cần lưu ý thể hiện đúng giọng kể và giọng đối thoại của các nhân vật:

– Giọng van nài của nhân vật Sọ Dừa: "Mẹ ơi, con là người đấy…tội nghiệp".

– Giọng than phiền của người mẹ: "Con nhà người ta…chẳng được tích sự gì".

– Giọng thuyết phục của Sọ Dừa: "Gì chứ chăn bò… đến ở chăn bò".

– Giọng mỉa mai, kẻ cả của phú ông: "ừ, được… sang đây".

– Giọng chống chế và khinh miệt của phú ông: "Để ta hỏi…không đã".

Ngoài việc thể hiện chất giọng, việc ngắt lời, ngừng nghỉ để chuyển đoạn và tình huống truyện cũng là yếu tố giúp cho việc kể diễn cảm.

Mai Thu

Loading...

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

1
Leave a Reply

avatar
1 Số chủ đề bình luận
0 Số phản hồi cho chủ đề bình luận
0 Người theo dõi
 
Bình luận có phản hồi nhiều nhất
Chủ đề bình luận sôi nổi nhất
0 Các tác giả bình luận
Soạn Văn lớp 6 tập 1 mới nhất Những người bình luận gần đây
  Nhận thông báo qua email  
mới nhất cũ nhất bình chọn nhiều nhất
Nhận thông báo cho
trackback

[…] Sọ Dừa (truyện cổ tích) […]

DMCA.com Protection Status