So sánh hình tượng “Đất nước” của Nguyễn Đình Thi và đoạn Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm

So sánh hình tượng “Đất nước” của Nguyễn Đình Thi và đoạn Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm

Gợi ý

1. Mở bài

– Giới thiệu khái quát về hai bài thơ Đất Nước của Nguyễn Đình Thi và Đất Nước cùa Nguyễn Khoa Điềm.

+ Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ tài hoa hiếm có. Tài năng của ông được bộc lộ trên rất nhiều lĩnh vực và điều đáng ngạc nhiên là lĩnh vực nào cũng đạt đến thành công ở đỉnh cao. Do tài hoa ở nhiều lĩnh vực như vậy, cho nên thơ Nguyễn Đình Thi thường giàu nhạc tính có chất hội họa và điều đặc sắc nhất là có cả những suy tư sâu sắc của một tư duy triết học.

+ Nguyễn Khoa Điềm thuộc lớp nhà thơ chống Mĩ. Nguyễn Khoa Điềm thường viết về cuộc đấu tranh cách mạng. Ông hay đề cao phẩm chất của những bà mẹ anh hùng, những chiến sĩ giải phóng kiên cường,… Đặc biệt ông có những cảm nhận rất phong phú và sâu sắc về đất nước trong những năm chống Mĩ.

– Hình tượng đất nước trong thơ ca.

+ Quê hương đất nước là nguồn tho không bao giờ vơi cạn trong văn học nước ta. Nó xuyên suốt và là nguồn cảm hứng chủ đạo trong mạch nguồn thơ dân tộc. Đất nước, đó là nơi mỗi chúng ta “oa… oa” cất tiếng khóc chào đời, nơi những kỉ niệm ngọt ngào nhất in vào chúng ta qua những lời ru: Con cò bay là bay la… Là mảnh đất ông cha ta đã nằm xuống cùng đồng đội mình, là Tháp Rùa rêu phong cổ kính, là Trường Sơn mây mù che phủ.

+ Để rồi mỗi chúng ta không khỏi bồi hồi khi đọc những câu thơ mà hình ảnh, vóc dáng Tổ quốc hiện ra đến nao lòng trong thi phẩm Đất Nước của Nguyễn Đình Thi và trích đoạn Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm.

Xem thêm:  Tả đầm sen đang mùa hoa nở lớp 6 - Bài văn miêu tả hoa sen đang nở

2. Thân bài

b.l. Làm rõ đối tượng thứ nhất

– Bài Đất nước của Nguyễn Đình Thi.

+ Trong lịch sử văn học viết Việt Nam chưa có một bài thơ nào lại được viết trong một khoảng thời gian dài như bài Đất nước của Nguyễn Đình Thi. Khởi thảo ban đầu là hai bài thơ: Sáng mát trong như sáng năm xưa và Đêm mít tinh được viết vào năm 1948 và phải đợi bảy năm sau Nguyễn Đình Thi mới hợp nhất hai bài này lại có sửa chữa và có viết thêm thành bài thơ Đất nước như chúng ta có ngày hôm nay.

+ Việc một bài thơ được viết trong khoảng thời gian dài như thế xem ra có vẻ bất lợi bởi vì thơ là kết quả của những xúc cảm đột xuất và mãnh liệt. Rất may đề tài của bài thơ này là một đề tài khái quát, thậm chí quá khái quát cho nên quãng thời gian dài kia không những không cản trở Nguyễn Đình Thi mà trái lại nó còn giúp những suy tư của ông về Đất nước đạt đến độ chín, độ lắng đọng nhất.

– Tất nhiên là một đề tài khái quát thì cũng dễ mất thơ, chính vì vậy Nguyễn Đình Thi đã bắt đầu bài thơ của mình bang những cảm xúc trước vẻ đẹp của mùa thu trong quá khứ để rồi từ những xúc cảm này ông mới chuyển sang những suy tư về Đất nước.

b.2. Làm rõ đối tượng thứ hai.

– Bài Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm

+ Thật ra đây không phải là một bài thơ độc lập mà nó chỉ là đoạn trích phần đầu chương V trong bản trường ca Mặt đường khát vọng. Thế nhưng từ chủ đề đến bố cục, chương này hoàn toàn có khả năng đứng tách riêng ra để làm thành một bài thơ độc lập mà vẫn giữ được tính hoàn chỉnh của nó.

Xem thêm:  Cảm nghĩ về ông của em

+ Về chủ đề mà nói, tất cả ý nghĩa của tác phẩm đã được nói rõ ờ ngay cái tiêu đề Đất nước. Tuy nhiên, nếu Đất nước của Nguyễn Đình Thi viết với một cảm hứng tổng hợp về đất nước với quá khứ, hiện tại, tương lai, mà đặc biệt chú ý về thời kì kháng chiến chống Pháp, thì nhà thơ Nguyền Khoa Điềm ở bài này gần như không gắn với một thời điểm lịch sử cụ thế nào mà mở rộng cảm hứng trong một thời gian, không gian rộng lớn. Nghĩa là ông đã không chú ý nhiều đến những chiến tích lịch sử, những thăng trầm của những đời vua chúa mà chù yếu khai thác dưới góc độ văn hóa, truyền thống của một dân tộc với nền vãn hóa có bản sắc.

– Ông muốn thông qua hiện tượng văn hóa để vừa khái quát bộ mặt đất nước vừa thể hiện lòng tự hào dân tộc qua truyền thống văn hóa lâu đời từ quá khứ đến tương lai. Tóm lại Nguyễn Khoa Điềm viết về đất nước theo một định hướng nhằm chứng minh: đất nước này là của nhân dân.

b.3. So sánh: Nét tương đồng và khác hiệt giữa hai đối tượng trên cả hai hình diện nội dung và hình thức nghệ thuật.

* Những đặc điểm giống nhau về hình tượng đất nước của hai bài thơ.

– Nếu xét ở góc độ phương pháp mà nói thì chúng ta dễ dàng tìm thấy hai tác giả đều tìm đến những giải pháp rất khéo léo nhằm cụ thể hóa đề tài đất nước.

+ Quyết định mà Nguyễn Đình Thi chọn ở đây là khởi đầu bài thơ bàng những xúc cảm trước vẻ đẹp mùa thu. Đây là một quyết định khéo léo bởi vì trước kia mùa thu bao giờ cũng là thu thảm thu sầu còn từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 trở đi thì mùa thu vui – mùa thu cách mạng, mùa thu khai sinh ra đất nước. Cho nên khởi đầu bằng những cảm xúc trước vẻ đẹp mùa thu là một quyết định rất hợp lí vì bằng cách ấy nó giúp cho Nguyễn Đình Thi có được một cái đà về mặt cảm xúc, giúp ông chuyển sang những suy tư về đất nước một cách tự nhiên và thoải mải hơn.

Xem thêm:  Phân tích hình tượng người lính Tây Tiến trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

+ Quyết định mà Nguyễn Khoa Điềm chọn cũng hợp lí không kém. Ông khắc họa hình tượng đất nước mình bằng cách đặt hình tượng này trong mối liên hệ với thời gian và không gian cụ thể còn về sau là thời gian không gian trừu tượng. Sở dĩ chúng ta nói đây là một quyết định rất hợp lí bởi lẽ đất nước bao giờ cũng phải được nhìn qua chiều dài của thời gian và mặt khác đất nước bao giờ cũng được xác định bởi những không gian có thể là những không gian nhỏ, không gian cụ thể và cũng có thể là những không gian mênh mông không gian trừu tượng trong lòng người.

+ Hình tượng đất nước sẽ rất hoàn thiện khi nó đươc đặt trong hai mối liên hệ này.

– Còn khi xét về phương diện nghệ thuật thì hình tượng đất nước trong hai bài thơ của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm có khá nhiều nét tương đồng. Vì đây là hình tượng đất nước được khắc họa trong thơ ca mà hình tượng thơ lại là hình tượng cảm xúc, cho nên cả hai tác giả đều viết về đất nước bằng niềm tự hào sâu sắc. bàng những nhận thức thấm thìa vê lịch sử về truyền thống dân tộc.

Loading...

– Nhà thơ Nguyễn Đình Thi đã khắc họa hình tượng đất nước của mình với hai đặc điểm rất lớn. vừa trái ngược nhau lại vừa rất hài hòa với nhau. Đây là một đất nước vất vả, đau thương với những cánh đồng quê chày máu, dây thép gai đâm nát trời chiểu, với cái cảnh bát cơm chan đầy nước mắt – Bay còn giằng khôi miệng ta.

– Tuy nhiên đất nước chúng ta còn là một đất nước anh hùng quật khởi và một hình ảnh đất nước quật cường đã khiến cho kẻ thù bất lực:

Xiềng xích chúng hay không khóa được Trời đầy chim và đất đầy hoa Sủng đạn chủng bay không bẳn điỉực Lòng dân ta yêu nước thương nhà!

– Nhà thơ Nguyễn Đình Thi còn miêu tả những hình ảnh dân tộc bàng cách nối liền hiện tại với quá khứ và tương lai. Từ điểm nhìn hiện tại, Nguyễn Đình Thi lắng nghe những tiếng rì rầm trong lòng đất của quá khứ vọng về. Đó là tiếng nói của một đất nước chưa bao giờ khuất. Đồng thời cảm hứng thơ còn đưa Nguyễn Đình Thi hướng tới tương lai. Ông như nhìn trước một nước Việt Nam từ trong máu lửa Rũ bùn đứng dậy sáng lóa.

– Còn ở trong bài thơ Đất Nước của mình, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm lại bộc lộ niềm tin sâu sắc của ông về những hình ảnh văn hóa lâu đời. Đe viết nên bài thơ Đất Nước của mình, Nguyễn Khoa Điềm đã sử dụng với một mật độ rất cao các chất liệu văn hóa dân gian. Dựa trên rất nhiều câu ca dao tục ngữ, để viết nên những câu thơ của mình.

– Ông còn đưa vào bài thơ rất nhiều truyền thuyết, những sinh hoạt phong tục tập quán đậm đà bản sẳc dân tộc. Nguyễn Khoa Điềm còn ý thức một cách rất sâu sắc về những đóng góp lớn lao của nhân dân cho đất nước.

– Đó là những đóng góp từ nhỏ nhặt cho đến lớn lao. những đóng góp được ghi lại trong sử sách và cả những đóng góp âm thầm lặng lẽ không ai biết. Đó còn là những đóng góp kiên nhẫn, bền bỉ truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

* Những điểm khác nhau của hình tượng đất nước ở hai tác phẩm.

– Đây là hai bài thơ được ra đời ờ hai thời điểm rất khác nhau và chính điều đó đã khiến cho hình tượng đất nước ở hai bài thơ này có nhiều chỗ khác biệt.

+ Nguyễn Đình Thi khắc họa hình tượng đất nước với hai đặc điểm và đặt hình tượng đất nước trong mối quan hệ với quá khứ và tương lai.

+ Nguyễn Khoa Điềm lại viết bài thơ này theo một định hướng tư tưởng nhằm chứng minh: Đất Nước này là Đất Nước Nhân dán, mà tư tường cơ bản này đã chi phối toàn bộ bài thơ và nó quy định bút pháp, buộc Nguyễn Khoa Điềm phải chọn cái giải pháp đi từ cụ thể đến khái quát, vì bản thân tư tưởng đất nước của nhân dân vốn đã là trừu tượng. Để cho sáng tỏ nó chỉ có một cách là đi từ rất nhiều những hình ảnh cụ thể, những đóng góp của nhân dân cho đất nước, những chất liệu văn hóa dân gian… để rồi từ rất nhiều hình ảnh cụ thể ấy tư tưởng đất nước của nhân dân mới được làm sáng tỏ.

– Một sự khác biệt mà chúng ta rất dễ dàng nhận thấy ở hai bài thơ đó là phương diện bố cục. Tuy rằng cả hai bài thơ đất nước đều chia làm hai phần nhưng sự liên kết hai phần ở mồi bài lại rất khác nhau.

+ Bài Đất nước của Nguyễn Đình Thi được bắt đầu bằng những xúc cảm trước vẻ đẹp của mùa thu, mùa thu Hà Nội trong hồi tường và mùa thu Việt Bắc trong hiện tại. Để rồi sau đó mới chuyển sang quá khử hai thời điểm khác để có những suy tư của tác giả đối với đất nước.

+ Bố cục hai phần cùa bài thơ Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm lại theo một cách hoàn toàn khác. Phần một dành cho việc khắc họa hình tượng đất nước trong mối liên hệ với thời gian. Đe rồi toàn bộ phần hai nhằm chứng minh cho tư tưởng với đất nước của nhân dân.

b. 4. Lí giải sự khác biệt: Thực hiện thao tác này cần dựa vào các bình diện: bối cảnh xã hội, văn hóa mà từng đổi tượng tồn tại; phong cách nhà văn; đặc trưng thi pháp cùa thời kì văn học…

– Do sự khác biệt về phong cách: Thơ Nguyễn Đình Thi thường giàu nhạc tính có chất hội họa và điều đặc sắc nhất là có cả những suy tư sâu sắc của một tư duy triết học. Còn thơ Nguyền Khoa Điềm thường viết về cuộc đấu tranh cách mạng, ông hay đề cao phẩm chất của những bà mẹ anh hùng, những chiến sĩ giải phóng kiên cường… Đặc biệt ông có những cảm nhận rất phong phú và sâu sắc về đất nước trong những năm chống Mĩ.

– Về phương diện bố cục: Chúng ta rất dễ dàng nhận thấy ở hai bài thơ đất nước đều chia làm hai phần nhưng sự liên kết hai phần ở mỗi bài lại rất khác nhau.
+ Bài Đất Nước của Nguyễn Đình Thi được bắt đầu bằng những xúc cảm trước vẻ đẹp cùa mùa thu. mùa thu Hà Nội trong hồi tưởng và mùa thu Việt Bắc trong hiện tại. Để rồi sau đó mới chuyển sang quá khứ hai thời điểm để diễn tả những suy tư cả tác giả đối với đất nước.

+ Bố cục hai phần của bài thơ Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm lại theo một cách hoàn toàn khác. Phần một dành cho việc khắc họa hình tượng đất nước trong mối liên hệ với thời gian. Phần hai nhằm chứng minh cho tư tưởng đất nước của nhân dân.

3.Kết bài

– Khái quát những nét giống nhau và khác nhau tiêu biểu.

+ Với mỗi bài thơ hình tượng đất nước lại mang những nét đẹp riêng. Neu Nguyễn Đình Thi khắc họa hình tượng đất nước từ đau thương hiện lên tươi thắm vô ngần thì Nguyễn Khoa Điềm với tư tưởng Đất nước cùa Nhân dân. Nhưng dù thế nào thì tựu chung lại vẫn là những tình cảm yêu mến, tự hào về một đất nước giàu đẹp. một dân tộc anh hùng – tình nghĩa, và càng tự hào bao nhiêu lại càng đau xót, căm phẫn khi đất nước rơi vào tình cảnh đau thương, mất mát.

+ Từ đó cất cao tiếng hát ngợi ca về một đất nước anh dũng trong chiến đấu, tỏa sáng, rạng ngời và vẹn tròn to lớn: Từ mủi tóc xanh đầu nguồn Pắc Bó/ Tới gót chán hồng mũi Cà Mau.

-Có thể nêu những cảm nghĩ của bản thân.

+ Hai bài thơ là hai gương mặt đẹp về đất nước: giàu đẹp, đau thương trong chiến tranh và kiên cường, bất khuất trong chiến đấu. thông qua hình ảnh một đất nước trưởng thành tỏa sáng theo chiều dài lịch sử dân tộc và một đất nước của nhân dân với những giá trị lâu bên.

+ Hình tượng đất nước ấy bắt nguồn từ truyền thống yêu nước cao đẹp được hun đúc suốt mấy ngàn năm lịch sử dân tộc. Thế nên chính những trang thơ đó đã bộc lộ thấm thìa, cảm động tấm lòng yêu nước của con người Việt Nam, khơi dậy trong lòng mỗi công dân Việt niềm tự hào dân tộc, tình yêu, sự gắn bó cũng như trách nhiệm đối với đất nước trong hiện tại và tương lai.

Loading...

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Leave a Reply

avatar
  Nhận thông báo qua email  
Nhận thông báo cho
DMCA.com Protection Status