[Văn mẫu học sinh giỏi] Phân tích bài Về luận lí xã hội ở nước ta của Phan Châu Trinh

[Văn mẫu học sinh giỏi] Phân tích bài Về luận lí xã hội ở nước ta của Phan Châu Trinh

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài:

Ÿ Giới thiệu tác giả, tác phẩm

– Tác giả: Phan Châu Trinh (1782 – 1926), quê Quảng Nam. Có ý thức dùng văn chương để làm cách mạng. Tác phẩm của ông thấm nhuần tư tưởng yêu nước và tinh thần dân chủ.

– Tác phẩm: Trích phần 3 của bài “Đạo đức và luân lí đông Tây” – được Phan Châu Trinh diễn thuyết vào đêm 19-11-1925 tại Hội Thanh niên Sài Gòn.

2. Thân bài:

Đoạn 1:

– Nêu lên vấn đề: “Xã hội luân lí thật trong nước ta tuyệt nhiên không ai biết đến”, hai chữ “tuyệt nhiên” là cách nói khẳng định của tác giả.

“Luân lí xã hội”: luân lí, đạo đức của chủ nghĩa xã hội coi trọng sự bình đẳng và ý thức nhân quyền, thể hiện qua mối quan hệ của con người trong mỗi gia đình, trong mỗi quốc gia, giữa con người với con người trong cộng đồng xã hội.

– Tác giả đã bình luận: “Một tiếng bè bạn không thể thay cho xã hội luân lí được”.

– Tư tưởng “bình thiên hạ” trong câu của Khổng Mạnh đã “mất đi đã từ lâu rồi”.

– Hai tiếng “võ vẽ”:  chỉ làm trò cười cho kẻ thức gỉa, đã thể hiện thái độ châm biếm, khinh bỉ đối với bọn đạo đức giả trong xã hội thực dân phong kiến.

Đoạn 2: Phần trọng tâm:

– Cụ Phan đặt vấn đề bằng cách: tạo ra sự so sánh để qua đó mọi người nhìn rõ hơn về sự thua kém so với lịch sử.

ŸBên Châu Âu, Pháp:

– “Cái xã hội chủ nghĩa bên Âu châu rất thịnh hành” rất phát triển.

“Bên Pháp, mỗi khi người có quyền thế, hoặc chính phủ, lấy sức mạnh mà đè nén quyền lợi riêng” thì “người ta hoặc kêu nài, hoặc chống cự, hoặc thị oai, vận dụng kì cho đến được công bình mới nghe”.

-“người ta có đoàn thể, có công đức biết giữ lợi chung”

ŸBên ta:

– Việt Nam thì mọi người cứ “điềm nhiên như kẻ ngủ không biết gì là gì”.

 – “phải ai tai nấy, ai chết mặc ai”

=> Sự khác biệt về ý thức tập thể, ý thức dân tộc, ý thức về trách nhiệm phải “hiệp nhau lại phòng ngừa trước”.

– Phan Châu Trinh chỉ ra một chân lí mà ngay từ thời cổ sơ cha ông chúng ta đã biết đến: “Đã biết sống thì phải bênh vực nhau, ông cha mình ngày xưa cũng đã hiểu đến”, “dân tộc Việt Nam này hồi cổ sơ cũng biết đoàn thể, biết công ích, cũng góp gió làm bão, giụm cây làm rừng, không đến nỗi trơ trọi, lơ láo, sợ sệt, ù lì như ngày nay”.

Xem thêm:  Viết đoạn văn nghị luận xã hội 200 chữ về câu nói: Con người từng ngày thay đổi công nghệ nhưng chính công nghệ cũng đang thay đổi cuộc sống con người

– Tác giả chỉ ra nguyên nhân của việc đánh mất ý thức đoàn kết dân tộc, ý thức về trách nhiệm cộng đồng, trách nhiệm xã hội. :

+ Những kẻ có học, của giới trí thức các thời đại trong khoảng “ba bốn trăm năm trở về đây” đã “mắc ham quyền tước, ham bả vinh hoa của các triều vua mà sinh ra giả dối, nịnh hót, chỉ biết “có vua mà chẳng biết có dân”. => Một lối sống mới cũng được xác lập nhưng là lối sống ích kỉ, chỉ biết bản thân, gia đình mà quên dân tộc, quên đất nước.

+ “Những kẻ ở vườn thấy quan sang, quan quyền cũng bén mùi làm quan. Nào lo cho quan, nào lót cho lại, nào chạy ngược nào chạy xuôi, dầu cố ruộng dầu bán trâu cũng vui lòng, chỉ cần được lấy một chức xã trưởng hoặc cai tổng, đặng ngồi trên, đặng ăn trước, đặng hống hách thì mới thôi”.

=> Nguyên nhân dẫn tới việc mất nước, dân bị rơi vào vòng nô lệ: không có ý thức đoàn kết xã hội, hay nói cách khác là không có “luân lí xã hội”.

Đoạn 3: Tác giả chỉ ra con đường tất yếu giúp đất nước giành được độc lập.

3. Kết bài:

Đoạn trích về luân lí xã hội ở nước ta toát lên dũng khí của một người yêu nước: vạch trần thực trạng đen tối của xã hội, đề cao tư tưởng đoàn thể vì sự tiến bộ, hướng về một ngày mai tươi sáng của đất nước. Qua đó, cũng thấy được một phong cách chính luận độc đáo;lúc từ tốn, mềm mỏng, lúc kiên quyết đanh thép ; lúc mạnh mẽ, lúc nhẹ nhàng  mà đầy sức thuyết phục.

Loading...

Phân tích bài Về luận lí xã hội ở nước ta

Bài làm tham khảo

“Họ đã sống và đã chết

Giản dị và bình tâm

Không ai nhớ mặt đặt tên

Nhưng họ đã làm nên đất nước. ”

(Ngã ba Đồng Lộc )

Bao người chết, bao người hi sinh, không lẽ cứ mãi trương mắt nhìn họ tiếp tục ra đi như thế. Chiến tranh tàn phá đất nước, tàn phá làng mạc, nơi làng quê êm ấm, buộc ta phải đứng lên, dù già trẻ gái trai cũng phải cầm trên tay cây sung mà chiến đấu. Nhưng đến cuối cùng ta nhận được gì cơ chứ ? Tất cả, hiện diện trước mắt là một bể máu, tiếp sau đó là bể nước mắt đau thương. Ta cần thay đổi chấn chỉnh ngay, cần nhìn nhận rõ thời cuộc, để sự hi sinh không còn vô nghĩa nữa, và Phan Châu Trinh đã làm điều đó. Nó được thể hiện qua bài “ Về luận lí xã hội” trích Trích phần ba của bài “Đạo đức và luân lí đông Tây” – được Phan Châu Trinh diễn thuyết vào đêm 19-11-1925 tại Hội Thanh niên Sài Gòn.

Xem thêm:  Phân tích nghệ thuật trào phúng và bức chân dung biếm họa trong đoạn trích Hạnh phúc một tang gia trong Số Đỏ của Vũ Trọng Phụng

Mới mở đầu nhưng Phan Châu Trinh đã xoáy ngay vào vấn để giống như cách ông nhìn nhận thời gian lúc bấy giờ đầy cấp bách “Xã hội luân lí thật trong nước ta tuyệt nhiên không ai biết đến”, hai chữ “tuyệt nhiên” là cách nói khẳng định của tác giả. Phan Châu Trình mang đến cho ta những khái niệm mới tuy quen mà lạ về “luận lí xã hội”, nó là một luân lí, đạo đức của chủ nghĩa xã hội coi trọng sự bình đẳng và ý thức nhân quyền, thể hiện qua mối quan hệ của con người trong mỗi gia đình, trong mỗi quốc gia, giữa con người với con người trong cộng đồng xã hội. Ông bình luận rằng: “Một tiếng bè bạn không thể thay cho xã hội luân lí được”. Mỗi thời mỗi tư tưởng, nếu nói lời bình của ông sai thì cũng không đúng, những tư tưởng sửa với ông bây giờ chẳng giúp gì nhiều trước tình cảnh bây giờ, cái tư tưởng “bình thiên hạ” trong câu của Khổng Mạnh thì cũng đã “mất đi đã từ lâu rồi”. Và đặc biết là hai tiếng “võ vẽ”:  chỉ làm trò cười cho kẻ thức gỉa, đã thể hiện thái độ châm biếm, khinh bỉ đối với bọn đạo đức giả trong xã hội thực dân phong kiến.

Phan Châu Trinh tạo ra sự so sánh hơn thua để người nhìn rõ hơn về thực trang bây giờ, ông so sánh xã hội bên Tây, xã hội Pháp với chính cãi xã hội mà mình đang sống, “Cái xã hội chủ nghĩa bên Âu châu rất thịnh hành” rất phát triển còn “Bên Pháp, mỗi khi người có quyền thế, hoặc chính phủ, lấy sức mạnh mà đè nén quyền lợi riêng” thì “người ta hoặc kêu nài, hoặc chống cự, hoặc thị oai, vận dụng kì cho đến được công bình mới nghe” nhìn lại Việt Nam mình mà xem mọi người cứ “điềm nhiên như kẻ ngủ không biết gì là gì”, hay bên Pháp “người ta có đoàn thể, có công đức biết giữ lợi chung”ôi thôi còn dân ta thì “phải ai tai nấy, ai chết mặc ai”. Tất cả chẳng phải chỉ là ý thức thôi sao, chỉ cần ý thức tốt, trách nhiệm cao cũng đã góp phần đưa đất nước đi lên. Tinh thần chiến đấu ta không thua ai nhưng lại thua người vì cái ý thức nhỏ bé mà cũng vì đó mà dẫn đến thất bại này đến thất bại khác. Mà nói đi cũng phải nói lại, một phần cũng do một số nhà lãnh đạo, nhà trí thức não rỗng toét chỉ biết vơ vét sức dân nên mới sinh ra cái hiện tượng oái oăm như thế này đây. À còn cả lũ nịnh bợ, tham lam, tất cả chúng đều sống riêng cho mình một lối sống ích kỉ, chỉ biết bản thân, gia đình mà quên dân tộc, quên đất nước. Nhìn chung vấn đề nằm ở đây, ta không có ý thức đoàn kết xã hội, hay nói cách khác là không có “luân lí xã hội”.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

Và phần trông chờ nhất, cũng là phần quyết định, Phan Bội Châu chỉ ra con đường tất yếu để đưa đất nuớc tiến lên, để “nước Việt Nam được tự do độc lập” thì phải xây dựng các đoàn thổ trên cơ sở “truyền bá xã hội chủ nghĩa trong dân Việt Nam”. Tóm lại, thứ duy nhất đưa ta vượt qua tình cảnh lúc này chính là cải cách, chỉ có thể là cải cách, không còn một con đường nào khác.

Đoạn trích về luân lí xã hội ở nước ta toát lên dũng khí của một người yêu nước: vạch trần thực trạng đen tối của xã hội, đề cao tư tưởng đoàn thể vì sự tiến bộ, hướng về một ngày mai tươi sáng của đất nước. Qua đó, cũng thấy được một phong cách chính luận độc đáo;lúc từ tốn, mềm mỏng, lúc kiên quyết đanh thép ; lúc mạnh mẽ, lúc nhẹ nhàng  mà đầy sức thuyết phục.

Thái Lê Vân

Loading...

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Leave a Reply

avatar
  Nhận thông báo qua email  
Nhận thông báo cho
DMCA.com Protection Status