[Văn mẫu học sinh giỏi] Phân tích hình tượng con sông Đà trong tác phẩm Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân

[Văn mẫu học sinh giỏi] Phân tích hình tượng con sông Đà trong tác phẩm Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân

Dàn ý chi tiết:

1. Mở bài: Giới thiệu tác giả – Tác phẩm – Hình tượng con sông Đà.

Là một nhà văn tài hoa, độc đáo, Nguyễn Tuân thích miêu tả những cái gì dữ dội, mãnh liệt hoặc đẹp một cách tuyệt đỉnh. Những trang viết hay nhất của ông thường là những trang tả đèo cao, vực sâu. Thác nước.

Bút kí “Người lái đò sông Đà” đã thể hiện đậm nét phong cách của Nguyễn Tuân.

Cảm hứng về dòng sông Đà hung bạo và trữ tình chảy trên những trang văn của Nguyễn Tuân biến vùng sông nước ấy thành một hình tượng nghệ thuật đặc sắc.

2. Thân bài

2.1. Nội dung phân tích:

Khái quát:

“Người lái đò sông Đà” rút từ tập tùy bút Sông Đà của Nguyễn Tuân.

Tác phẩm là kết quả của nhiều dịp ông đến với Tây Bắc trong thời kì kháng chiến chống Pháp, đặc biệt là kết quả của chuyến đi thực tế Tây Bắc năm 1958.

Nguyễn Tuân đến nhiều vùng khác nhau, sống với bộ đội, thanh niên xung phong, công nhân cầu đường và đồng bào các dân tộc. Thực tiễn xây dựng cuộc sống mới đã đem lại cho nhà văn nguồn cảm hứng sáng tạo.

Dòng sông Đà trong cảm nhận của Nguyễn Tuân có 2 nét tình cách đối lập: Hung bạo và trữ tình.

Phân tích:

LĐ1: Sông Đà hung bạo

Vách đá bờ sông dựng vách thành và những bức thành đá cao chẹt chặt lấy lòng sông hẹp.

So sánh vừa chính xác, tinh tế, vừa bất ngờ và lạ lùng. Cảm giác như Nguyễn Tuân luôn lục lọi đến tận kiệt cùng cái kho ấn tượng nay ăm ắp để tìm cho được một cách nói có thể làm kinh động hồn trí con người.

Gió trên sông Đà: Dài hàng cây số nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm.

Bằng lối viết tài hoa, những câu văn diễn đạt theo kiểu móc xích, cấu trúc câu trùng điệp, gợi hình ảnh con sông Đà cuồng nộ, dữ dằn như lúc nào cũng muốn tiêu diệt con người.

Những hút nước ở quãng Tà Mường Vát: Lối so sánh độc đáo khiến con sông Đà không khác gì loài thủy quái với những tiếng kêu ghê rợn như muốn khủng bố tinh thần và uy hiếp con người.

Âm thanh thác nước sông Đà:

+ Nguyễn Tuân như một nhạc trưởng đang điều khiển một dàn giao hưởng chơt thật hùng tráng bài ca của gió thác xô sóng đá.

+ Ban đầu tác giả mới để cất lên khúc như đang oán trách, van xin, khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo. Thế rồi bất ngờ âm thanh được phóng to hết cỡ, các nhạc khí bừng bừng thét lên khúc nhạc của một thiên nhiên đang ở đỉnh điểm của một cơn phấn khích mạnh mẽ và man dại

Sự liên tưởng vô cùng phong phú, âm thanh của thác nước sông Đà được Nguyễn Tuân miêu tả không khác gì âm thanh của một trận động rừng, động đất hay nạn núi lửa thời tiền sử.

Những hòn đá vô tri vô giác nhưng qua cái nhìn của Nguyễn Tuân chúng mang vẻ du côn của thiên nhiên hoang dại và hung dữ với ba trùng vi thạch trận:

+ Trùng vi thạch trận thứ nhất: Bọn đá, đứa thì hất hàm, đứa thì thách thức…

+ Trùng vi thạch trận thứ hai: Sông nước bài binh bố trận ở khắp nơi, tăng nhiều cửa tử, cửa sinh nằm ở phía hữu ngạn.

+ Trùng vi thạch trận thứ ba: Sông Đà sắp đặt bên phải, bên trái đều là luồng chết, luồng sống ở ngay giữa.

Con sông Đà hung bạo, tàn ác không khác gì kẻ thù số một của con người. Nhưng cũng chính từ hình ảnh con sông ấy lại là kẻ tôn vinh tài năng nghệ thuật tài hoa, tài tử và cực kì uyên bác của một ngòi bút số một về thể loại tùy bút Việt Nam.

Xem thêm:  Nguyễn Đình Chiểu có viết: Trai thời trung hiếu làm đầu Gái thời tiết hạnh làm câu trau mình. Hãy giải thích câu thơ ấy.

LĐ2: Sông Đà trữ tình

Từ trên tàu bay nhìn xuống con sông Đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong may trời Tây Bắc bung nở hoa ban, hoa gạo.

Màu sắc dòng sông thay đổi theo mùa:

+ Mùa xuân xanh màu ngọc bích, khác với sông Gâm, sông Lô màu xanh canh hến.

+ Mùa thu nước sông lừ lừ chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa

Sông Đà mỗi mùa mang một vẻ đẹp riêng, quyến rũ và tình tứ.

Đến với sông Đà, hăm hở, say mê đến nỗi tác giả như thấy mình đang sắp đổ ra sông Đà. Nguyễn Tuân nhìn sông Đà như một cố nhân với những cảnh quan hai bên bờ cực kì gợi cảm: lá non nhú trên những nương ngô, những con hươu ngẩng đầu nhung khỏi áng cỏ sương.

Dòng sông Đà như gợi những nỗi niềm sâu thẳm trong lịch sử đất Việt: Bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử…

2.3. Đặc sắc nghệ thuật

Nguyễn Tuân say mê miêu tả dòng sông với tất cả sự tinh tế của cảm xúc và một tình yêu thiết tha thiên nhiên đất nước.

Bằng thủ pháp nhân hóa, người đọc nhận ra từng sắc diện người trong những hình thù đá vô tri. Nguyễn Tuân đã dùng sức mạnh điêu khắc của ngôn từ để thổi hồn vào từng thớ đá.

Nguyễn Tuân xứng đáng là một cây bút tài hoa bậc nhất của nền văn học Việt Nam.

3. Kết bài

Tổng kết nội dung phân tích

Nêu cảm nhận của bản thân

van mau hoc sinh gioi phan tich hinh tuong con song da trong tac pham nguoi lai do s - [Văn mẫu học sinh giỏi] Phân tích hình tượng con sông Đà trong tác phẩm Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân

Phân tích hình tượng con sông Đà

Bài làm tham khảo

Là một nhà văn tài hoa, độc đáo, Nguyễn Tuân thích miêu tả những cái gì dữ dội, mãnh liệt hoặc đẹp một cách tuyệt đỉnh. Những trang viết hay nhất của ông thường là những trang tả đèo cao, vực sâu hay thác nước. Nguyễn Tuân yêu thiên nhiên tha thiết, ông có nhiều phát hiện tinh tế về vẻ đẹp của núi sông, cỏ cây trên đất nước mình. Bút kí “Người lái đò sông Đà” đã thể hiện đậm nét phong cách Nguyễn Tuân. Trong tác phẩm đó cảm hứng về dòng sông Đà hung bạo và trữ tình như một dòng chảy mãnh liệt trên những trang văn của Nguyễn Tuân, biến vùng sông nước ấy thành một hình tượng nghệ thuật đặc sắc.

“Người lái đò sông Đà” rút từ tập tùy bút “Sông Đà” của Nguyễn Tuân. Tác phẩm là kết quả của nhiều dịp ông đến với Tây Bắc trong thời kì kháng chiến chống Pháp, đặc biệt là kết quả của chuyến đi thực tế Tây Bắc năm 1958. Nguyễn Tuân đến nhiều vùng khác nhau, sống với bộ đội, thanh niên xung phong, công nhân cầu đường và đồng bào các dân tộc. Thực tiễn xây dựng cuộc sống mới đã đem lại cho nhà văn nguồn cảm hứng sáng tạo đó.

Đến với “Người lái đò sông Đà” của Nguyễn Tuân là ta đang đến với một tâm hồn vô cùng phong phú với những phát hiện hết sức tinh tế, độc đáo về quê hương. Nguyễn Tuân là một nhà văn yêu nước, giàu lòng tự hào dân tộc. Tình yêu nước ấy cũng là tình yêu thiên nhiên tha thiết. Khám phá về sông Đà – dòng chảy dữ dội của núi rừng Tây Bắc là một thành công đặc sắc của ông. Chỉ có Nguyễn Tuân mới không nhọc công dò đến ngọn nguồn lạch sông, truy tìm đến tận nơi gốc tích khai sinh ra sông Đà, để biết chỗ phát nguyên của nó thuộc huyện Cảnh Đông. Dòng sông còn mang những cái tên Trung Hoa khá thơ mộng như: Li Tiên, Bả Biên Giang. Cũng chưa thấy nhà văn nào trước Nguyễn Tuân có thể kể tên vanh vách 50/73 con thác lớn nhỏ nằm lô nhô suốt một dải song từ Lai Châu về đến chợ Bờ. Cũng không ai như ông cả, để có thể hạ bút viết 3 câu về màu sắc nước sông Đà đã phải có mấy lần bay ngang qua miền sông ấy. Dòng sông Đà trong cảm nhận của Nguyễn Tuân có 2 nét tình cách đối lập: Hung bạo và trữ tình.

Xem thêm:  Thuyết minh về con mèo lớp 9, bài văn mẫu thuyết minh về con vật em yêu thích

Trước hết, sông Đà được Nguyễn Tuân khắc họa với tính cách hung bạo đầy sinh động. Vách đá bờ sông dựng vách thành và những bức thành đá cao chẹt chặt lấy lòng sông hẹp. Cái hẹp của lòng sông tác giả tả theo đủ cách. Mặt sông chỗ ấy chỉ lúc đúng ngọ mới có mặt trời. Con hổ, con nai có thể vọt qua sông và chỉ can nhẹ tay thôi cũng có thể ném hòn đá từ bờ bên này qua bên kia vách. Ngồi trong khoang đò qua quãng ấy, đang mùa hè cũng thấy lạnh, cảm thấy mình như đứng ở hè một cái ngõ mà ngóng vọng lên một cái khung cửa sổ nào trên cái tầng nhà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điện. Nhà văn đã dùng phép so sánh vừa chính xác, tinh tế, vừa bất ngờ và lạ lùng. Cảm giác như Nguyễn Tuân luôn lục lọi đến tận kiệt cùng cái kho ấn tượng nay ăm ắp để tìm cho được một cách nói có thể làm kinh động hồn trí con người.

Còn gió trên sông Đà dược Nguyễn Tuân miêu tả “dài hàng cây số nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm”. Bằng lối viết tài hoa, những câu văn diễn đạt theo kiểu móc xích, cấu trúc câu trùng điệp, gợi hình ảnh con sông Đà cuồng nộ, dữ dằn như lúc nào cũng muốn tiêu diệt con người.

Đến những hút nước ở quãng Tà Mường Vát. Nước ở đây thở và kêu như cửa cống cái bị sặc, chỗ giếng nước sâu ặc ặc lên những cái hút nước lôi tuột bè gỗ xuống hoặc hút những chiếc thuyền xuống rồi đánh chúng tan xác. Lối so sánh độc đáo khiến con sông Đà không khác gì loài thủy quái với những tiếng kêu ghê rợn như muốn khủng bố tinh thần và uy hiếp con người.

Nguyễn Tuân như một nhạc trưởng đang điều khiển một dàn giao hưởng chơt thật hùng tráng bài ca của gió thác xô sóng đá, tạo nên âm thanh của thác nước sông Đà. Ban đầu tác giả mới để cất lên khúc như đang oán trách, van xin, khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo. Thế rồi bất ngờ âm thanh được phóng to hết cỡ, các nhạc khí bừng bừng thét lên khúc nhạc của một thiên nhiên đang ở đỉnh điểm của một cơn phấn khích mạnh mẽ và man dại: nó rống lên như tiếng một ngàn con trâu mộng đang lồng lộn giữa rừng vầu rừng tre nứa nổ lửa rừng lửa cùng gầm thét với đàn trâu da cháy bùng bùng. Sự liên tưởng vô cùng phong phú, âm thanh của thác nước sông Đà được Nguyễn Tuân miêu tả không khác gì âm thanh của một trận động rừng, động đất hay nạn núi lửa thời tiền sử. Lấy lửa để tả nước, lấy rừng để tả sông. Nguyễn Tuân quả là đã chơi “ngông” lắm trong nghệ thuật!

Những hòn đá vô tri vô giác nhưng qua cái nhìn của Nguyễn Tuân chúng mang vẻ du côn của thiên nhiên hoang dại và hung dữ với ba trùng vi thạch trận: Trùng vi thạch trận thứ nhất: Bọn đá, đứa thì hất hàm, đứa thì thách thức, mặt nước hò la ủa vào bẻ gãy cán chèo, sóng nước đá trái, thúc gối vào bụng, vào hông thuyền. Trùng vi thạch trận thứ hai: Sông nước bài binh bố trận ở khắp nơi, tăng nhiều cửa tử, cửa sinh nằm ở phía hữu ngạn.Trùng vi thạch trận thứ ba: Sông Đà sắp đặt bên phải, bên trái đều là luồng chết, luồng sống ở ngay giữa.

Xem thêm:  Cảm nhận về người đàn bà trong Chiếc Thuyền Ngoài Xa

Con sông Đà hung bạo, tàn ác không khác gì kẻ thù số một của con người. Nhưng cũng chính từ hình ảnh con sông ấy lại là kẻ tôn vinh tài năng nghệ thuật tài hoa, tài tử và cực kì uyên bác của một ngòi bút số một về thể loại tùy bút Việt Nam.

Dòng sông Đà không chỉ có những dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế manh trên sông đá mà nó còn là bức tranh thủy mặc vương vấn lòng người. Đó chính là vẻ đẹp trữ tình của dòng sông Đà. Từ trên tàu bay nhìn xuống con sông Đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong may trời Tây Bắc bung nở hoa ban, hoa gạo.

Màu sắc dòng sông thay đổi theo mùa. Mùa xuân xanh màu ngọc bích, khác với sông Gâm, sông Lô màu xanh canh hến. Mùa thu nước sông lừ lừ chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa. Sông Đà mỗi mùa mang một vẻ đẹp riêng, quyến rũ và tình tứ.

Đến với sông Đà, hăm hở, say mê đến nỗi tác giả như thấy mình đang sắp đổ ra sông Đà. Nguyễn Tuân nhìn sông Đà như một cố nhân với những cảnh quan hai bên bờ cực kì gợi cảm: lá non nhú trên những nương ngô, những con hươu ngẩng đầu nhung khỏi áng cỏ sương. Dòng sông Đà như gợi những nỗi niềm sâu thẳm trong lịch sử đất Việt: Bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử. Bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa lặng tờ như từ Lí, đời Trần, đời Lê.

Nguyễn Tuân say mê miêu tả dòng sông với tất cả sự tinh tế của cảm xúc và một tình yêu thiết tha thiên nhiên đất nước. Bằng thủ pháp nhân hóa, người đọc nhận ra từng sắc diện người trong những hình thù đá vô tri. Nguyễn Tuân đã dùng sức mạnh điêu khắc của ngôn từ để thổi hồn vào từng thớ đá Lòng ngưỡng mộ, trân trọng, nâng niu tự hào về một dòng sông, một ngọn thác, một dòng chảy đã tạo nên những trang văn đẹp hiếm có. Nguyễn Tuân xứng đáng là một cây bút tài hoa bậc nhất của nền văn học Việt Nam.

Phong cách Nguyễn Tuân độc đáo và phong phú. Ở tùy bút “Người lái đò sông Đà” chúng ta thấy phong cách giá trị của ông thể hiện rõ nhất là sự nhọn sắc của giác quan nghệ sĩ đi đôi với một kho chữ nghĩa giàu có và đầy màu sắc, lối văn rất mực tài hoa. Dòng sông Đà hung bạo và trữ tình là hai nét đẹp sẽ còn chảy mãi trong dòng văn học nước nhà như niềm yêu mến và tự hào về cỏ cây sông núi quê hương của nhà văn Nguyễn Tuân.

Nhận thông báo qua email
Nhận thông báo cho
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
DMCA.com Protection Status