[Văn mẫu học sinh giỏi] Phân tích thái độ của nhân vật Huấn Cao với viên quản ngục

[Văn mẫu học sinh giỏi] Phân tích thái độ của nhân vật Huấn Cao với viên quản ngục

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

– Tác giả: Nguyễn Tuân  (1910 – 1987), quê ở Hà Nội. Là nhà văn lớn, một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đời đi tìm cái đẹp và có công đưa thể loại tùy bút, bút ký đạt trình độ cao.

– Tác phẩm: In trong tập Vang bóng một thời  (1940)  lúc đầu có tên Dòng chữ cuối cùng, sau đổi thành Vang bóng một thời.

2. Thân bài

Tình huống truyện:

Hai nhân vật Huấn Cao và viên quản ngục được đặt trong tình cảnh éo le

+ Trên bình diện xã hội: họ hoàn toàn đối lập nhau.

                        > Huấn Cao: tên tử tù.

                        > Viên quản ngục: quản lí trại giam, đại diện cho bộ máy thống trị của triều đình.

+ Trên trên bình diện nghệ thuật:

                        > Huấn Cao: có tài viết chữ rất đẹp.

                        > Viên quản ngục: biết yêu thương và trân trọng cái đẹp.

=> Cả hai đều có điểm chung là yêu thích cái đẹp

=> Tình huống truyện độc đáo, tác giả đặt 2 nhân vật của mình vào chốn ngục tù đen tối tạp nên một cuộc gặp gỡ kì lạ.

Thái độ của Huấn cao với viên quản ngục được bộc lộ thong qua các vẻ đẹp hình tượng của mình

* Huấn cao là người có tâm hồn tài hoa nghệ sĩ.

– Có tài viết chữ rất nhanh, rất đẹp và nổi tiếng khắp  vùng tỉnh Sơn.

            + Chữ của ông Huấn Cao đẹp lắm, vuông lắm.

            + Có được chữ của ông Huấn Cao treo trong nhà như một vật báu trên trời

– Chữ viết của Huấn Cao là niềm khao khát suốt cuộc đời của viên quản ngục. “Cái sở nguyện của viên quản ngục này là một ngày kia được treo ở nhà riêng mình một câu đối do tay ông Huấn Cao viết”.

=> Để có được chữ Huấn Cao, viên quản ngục không màn đến thái độ khinh bạc của Huấn Cao, thâm chí bất chấp cả tính mạng để biệt đãi cho Huấn Cao.

=> Thể hiện được tài hoa của Huấn Cao, quan niệm nét chữ nết người “nét chữ vuông tươi tắn, nó nói lên những cái hoài bảo tung hoành của một đời con người” và thái trân trọng nền thi pháp cổ của dân tộc.

* Huấn Cao người có khí phách hiên ngang:

– Nổi loạn chống lại triều đình mà ông căm ghét.

– Ngoài tài viết chữ rất đẹp, ông còn có tài bẻ khóa vượt ngục => là một người văn võ song toàn.

– Coi thường cái chết, không sợ chốn lao tù, ung dung những ngày còn lại trong tù.

– Khi đến lao tù, chú trọng về việc dỗ gong diệt rệp.

– Bỏ ngoài tai những lời dọa dẫm của lính áp tù.

– Là một tử tù đợi ngày ra pháp trường nhưng vẫn thản nhiên nhận rượu thịt của viên quản ngục.

– Có ý tỏ ra khinh bạc với viên quản ngục “ngươi hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn một điều, là nhà ngươi đừng đặt chân đến đây nữa”.

=> Huấn Cao là một người chọc trời khuấy nước, xem các chết nhẹ tựa lông hồng.

* Huấn Cao là người có thiên lương trong sáng và cao đẹp:

Xem thêm:  Chứng minh rằng bảo vệ rừng là bảo vệ cuộc sống của chúng ta - Bài viết số 5 lớp 7 đề 2

– Huấn Cao trọng tài năng của mình “Chữ thì quý thực, ta nhất sinh không vì vàng ngọc hay quyền thế mà ép mình viết câu đối bao giờ. Đời ta cũng mới viết có hai bộ tứ bình và một bức bình trung cho 3 người bạn thân của ta thôi”.

– Tâm trạng người có thiên lương:

            + Hiểu viên quản ngục và bằng lòng cho chữ.

            + Khuyên viên quản ngục bằng những lời lẽ chân thành: “Chỗ này không phải là  nơi để treo một bức lụa trắng với những nét chữ vuông tươi tắn nó nói lên những hoài bão, khát vọng của một đời người. ”; “Tôi bảo thực ngài hãy thoát khỏi cái nghề này đi đã rồi hãy nghĩ đến chuyện chơi chữ. Ở đây, khó giữ thiên lương cho lành vững và rời cũng đến nhem nhuộc mắt cái đời lường thiệt đi”.

=> Cái đẹp không thể tồn tại bên cạnh cái xấu, con người chỉ có thể thưởng thức cái đẹp nếu giữ được thiên lương trong sáng.

=> Huấn Cao là vẻ đẹp hội tụ của tài hoa, khí phách, thiên lương.

Cảnh cho chữ: “Là một cảnh tượng xưa nay chưa từng có”

– Không gian: “trong một buồng tối chật hẹp, ẩm ướt, tường đầy mạng nhện, trên đất bừa bãi phân chuột, phân gián” của nhà tù

– Người cho chữ: tử tù:

            + Trong tư thế cổ đeo gong chân vướn xiềng

           + Viết chữ trong không khí khói tỏa như cháy nhà => nhưng những con chữ vẫn hiện nguyên hình trên vuông lụa trắng tinh.

– Người nhận chữ: viên quản ngục => cả 2 đều say mê hào hứng.

=> Cái đẹp được sản sinh trên mặt đất chết bởi một con người sắp chết nhưng vẫn hiên ngang tỏa sáng giữa ngục tù.

– Trật tự kỉ cương mọi thứ trong nhà tù bị đảo lộn:

            + Tử tù: sừng sững uy nghi giáo huấn cai ngục.

            + Cai ngục: rụt rè, khép nép, khúm núm, thành kính nhận từng lời giáo huấn.

=> Cái đẹp đã chiến thắng cái ác và có sức cảm hóa vô biên.

3. Kết bài:

Trong truyện ngắn chữ người tử tù, Nguyễn Tuân đã khắc họa thành công hình tượng Huấn Cao – một con người tài hoa, có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang, bất khuất. Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp, khẳng định sự bất tử của cái đẹp và bộc lộ thầm kín lòng yêu nước.

phan tich thai do cua huan cao voi vien quan nguc - [Văn mẫu học sinh giỏi] Phân tích thái độ của nhân vật Huấn Cao với viên quản ngục

Phân tích thái độ của nhân vật Huấn Cao với viên quản ngục

Bài văn tham khảo

Vũ Ngọc Phan từng nói “Chỉ người ưa suy xét đọc Nguyễn Tuân mới thấy thú vị, vì văn Nguyễn Tuân không phải thứ văn để người nông nổi thương thức. ”. Và “Chữ người từ tù” của Nguyễn Tuân  đã ra đời để minh chứng cho câu nói đó. Đứa con tinh thần này được Nguyễn Tuân cho ra đời vào năm 1940 này như một kiệt tác viết về những thú chơi tao nhã, về con người tài hoa thời phong kiến. Và chi tiết đắc giá nhất góp phần gây tiếng vang cho tác phẩm chính là những cảnh bộc lộ rõ thái độ của Huấn Cao với Viên Quản Ngục.

Nguyễn Tuân xây dựng cốt truyện chỉ với hai nhân vật là Huấn Cao và viên quản ngục, họ gặp và biết đến nhau trong một tình cảnh đầy éo le. Nếu xét trên bình diện xã hội, họ hoàn toàn đối lập nhau, Huấn Cao – một tên tử tù nổi loạn chống lại triều đinh, viên quản ngục – quản lí trại giam đại diện cho bộ máy thống trị của triều đình. Nếu xét trên bình diện nghệ thuật họ lại có những nét chung đáng ngờ, Huấn Cao – ông có tài viết chữ rất đẹp, tạo ra cái đẹp còn viên quản ngục lại biết yêu và trân trọng cái đẹp. Tình huống truyện đầy độc đáo, tác giả đặt hai nhân vật của mình vào chốn ngục tù tăm tối, tạo nên một cuộc gặp gỡ kì lạ.

Xem thêm:  Viết đoạn văn (200 chữ) bàn về “Tình cảm cao thượng không chỉ giúp con người sống thanh thản mà còn có tác dụng thúc đẩy xã hội và đồng loại tiến bộ”

Mở đầu cho cuộc gặp gỡ hình tượng một Huấn Cao hiện lên với một tâm hồn tài hoa nghệ sĩ, ông có tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp nổi tiếng khắp vùng tĩnh Sơn. Chữ viết không chỉ là kí hiệu ngôn ngữ mà còn thể hiện tính cách con người. Cái tài viết chữ của ông được thể hiện qua đoạn đối thoại giữa viên quản ngục và thầy thơ lại. Tài năng của Huấn Cao còn được miêu tả qua lời người dẫn truyện và trong suy nghĩ nhân vật. Chữ Huấn Cao “đẹp lắm, vuông lắm” và được ví như ” một vật báu ở trên trời”. Và mặc cho thái độ khinh bạc của Huấn Cao, để có được chữ của ông, viên quản ngục đã bất chấp tất cả, kể cả tính mạng để biệt đãi cho Huấn Cao và những người bạn của Huấn Cao. Qua đó ta thấy được tài hoa của Huấn Cao cùng với quan niệm nét chữ nết người “nét chữ vuông tươi tắn, nó nói lên những cái hoài bão tung hoành của một đời con người” và thái trân trọng nền thi pháp cổ của dân tộc.

Không chỉ thế thái độ Huấn Cao với viên quản ngục khiến phải chú ý còn được thể hiện khí phách hiên ngang của ông. Đến khi viên quản ngục đích thân xuống buồng giam, lễ độ, cung kính tôn xưng Huấn Cao là người có nghĩa khí và xin ông cho biết có cần gì thêm thì cứ nói để lo cho chu tất thì Huấn Cao đáp lại một cách trịch thượng: ” Ngươi hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều. Là nhà ngươi đừng đặt chân vào đây”. Thái độ ấy là thái độ của một người anh hùng không khuất phục trước cường quyền, của một người chọc trời khuấy nước, xem cái chết nhẹ như lông hồng. Nhưng mọi chuyện, thái độ, hành động của viên quản ngục lại khiến cho Huấn Cao đầy bất ngờ. Viên quản ngục nghe xong chỉ lui ra với một câu “Xin lĩnh ý”. Từ đó cả ông lẫn năm người bạn của ông đều cơm rượu đều đều và còn hơn thế nữa.

Thiên lương trong sáng cao đẹp của Huấn Cao cũng dần bắt đầu xuất hiện sau đó, ông bắt đầu bận tâm suy nghĩ về sự tươm tất của viên quản ngục. Và khi hiểu được mục đích của viên quản ngục, ông biết, đây là một người có thiên lương, ông đã bằng lòng cho chữ. Huấn Cao đã nói rằng “Chữ thì quý thực, ta nhất sinh không vì vàng ngọc hay quyền thế mà ép mình viết câu đối bao giờ. Đời ta cũng mới viết có hai bộ tứ bình và một bức bình trung cho 3 người bạn thân của ta thôi”, nhưng giờ phút này, ông đồng ý cho đi chữ viết của mình, nó thể hiện ông quý trọng cái thiên lương cao đẹp ấy của viên quản ngục. Ông thật lòng chẳng muốn người như viên quản ngục lại phải vùi mình ở nơi tăm tối này nên cũng đành khuyên vài lời  bằng chất giọng đầy chân thành: “Chỗ này không phải là  nơi để treo một bức lụa trắng với những nét chữ vuông tươi tắn nó nói lên những hoài bão, khát vọng của một đời người. ”; “Tôi bảo thực ngài hãy thoát khỏi cái nghề này đi đã rồi hãy nghĩ đến chuyện chơi chữ. Ở đây, khó giữ thiên lương cho lành vững và rời cũng đến nhem nhuộc mắt cái đời lường thiệt đi”.

Huấn Cao không chỉ là người có cái tâm mà còn là người hệ lụy bởi chữ tâm. Cảnh cho chữ đã hiện lên “xưa nay chưa từng có”. Trong buồng tối, chật hẹp, ẩm ướt, dơ bẩn kia, từ một cai ngục khiến phạm nhân sợ hãi, mà giờ đây với thái độ khép nép, khúm núm thành kính nhận từng chữ, từng lờ giáo huấn của một kẻ tử tù. Huấn Cao với tư thế cổ đeo gong, chân vướng xiềng, viết chữ trong không gian khói tỏa nhưng những con chữ vẫn hiện nguyên hình trên vuông lụa trắng tinh. Huấn Cao và viên quản ngục đều say mê hào hứng trước cái đẹp, đôi bạn tri kỷ, một người tạo cái đẹp, một người thưởng thức cái đẹp cùng nhau tạo nên một khung cảnh không ai dám tin rằng nó đã từng xảy ra. Cái đẹp sản sinh trên mặt đất chết bởi một con người sắp chết những vẫn hiên ngang tỏa sáng giữa ngục tù tăm tối. Tất cả trật tự, kỉ cương, ngôi thứ nhà tù như bị đảo lộn lại hoàn toàn.

Xem thêm:  Đề thi HSG chứng minh nhận định : Văn chương cần phải hư cấu, phải có tưởng tượng

Thái độ của Huấn Cao đều bắt nguồn từ những vẻ đẹp bên trong, truyện ngắn chữ người tử tù, Nguyễn Tuân đã khắc họa thành công hình tượng Huấn Cao, tài hoa, có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang, bất khuất. Qua đó nhà văn thể hiện quan niệm về cái đẹp, khẳng định sự bất tử của cái đẹp và bộc lộ thầm kín một lòng yêu nước.

Thái Lê Vân

Leave a Reply

avatar
  Nhận thông báo qua email  
Nhận thông báo cho
DMCA.com Protection Status